Geweld in de Aeneis: De Gevallen van Conflict in het Epische Gedicht

Geweld in de Aeneis verkent de thema’s van verovering en nederlaag, glorie en schande, die de vestiging van het Romeinse Rijk kenmerkten. Het gedicht beschrijft de daden van Aeneas, wiens heroïsche handelingen leidden tot de stichting van Rome, dat later onder Julius Caesar een wereldrijk werd.

Hoewel het gedicht vol geweld zit, levert de brutaliteit weinig tot geen resultaat op, een weerspiegeling van de hedendaagse samenleving. Ontdek het geweld in de Aeneis van Vergilius en hoe het de mensen en beschavingen beïnvloedde.

Wat is geweld in de Aeneis?

Geweld in de Aeneis is de oorzaak van oorlog en vernietiging in het epos, en van de verwoestende verliezen die daarop volgen. Het onderzoekt de triviale redenen waarom oorlogen in het gedicht begonnen en hoe ze de personages die bij het conflict betrokken waren, beïnvloedden.

Het geweld in de Aeneis: Boek 1

Aeneas en zijn vloot waren op een reis om een tweede tehuis te vinden toen hevige stormen, gezonden door Aeolus, hen aanvielen. Daarvoor was Aeolus omgekocht door Juno, die een hekel had aan Aeneas en zijn vloot.

Ten eerste was Aeneas een Trojaan, en Juno haatte de Trojanen omdat hun prins Paris Aphrodite verkoos als de mooiste onder de godinnen. Ten tweede was er voorspeld dat Aeneas haar lievelingsstad, Carthago, zou vernietigen.

Alsof dat nog niet genoeg was, was Juno’s dochter Hebe als schenker van Jupiter vervangen door de Trojaanse prins Ganymedes. Al deze frustraties kookten over bij Juno, en ze zweerde samen met Aeolus, de koning van de winden, om de vloot van Aeneas te vernietigen.

Aeolus ontketent zijn felste winden, maar Neptunus, de god van de zee, grijpt in en kalmeert de wateren. Hoewel Neptunus de Trojanen niet gunstig gezind is, dwarsboomt hij de plannen van Aeolus en Juno omdat hij vindt dat zij zich op zijn territorium begeven.

Zo legt het gedicht vanaf het eerste boek al geweld vast tussen de goden en de mens (Juno en Aeolus tegen Aeneas). Ook is er geweld tussen de goden onderling: Juno en Aeolus tegen Neptunus.

Het geweld is echter zinloos, omdat Juno’s pogingen om Aeneas te vernietigen en zijn schepen tot zinken te brengen, worden verijdeld. Aeneas slaagt erin de storm te trotseren en beschutting te vinden voor de kust van Afrika, waar hij zijn mannen aanmoedigt de moed niet te verliezen maar samen met hem te blijven strijden. Ze bouwen een nieuwe vloot en zeilen verder om hun reis voort te zetten.

Het geweld aan het begin van het gedicht

De samenvatting van de Aeneis begint met de verwoesting van Troje door de Achaeërs, en toont de epische held Aeneas die vlucht uit de slachting terwijl hij zijn vader Anchises op zijn rug draagt. Later vertelt hij hoe zijn medeburgers dapper vochten, wetende dat ze de strijd al verloren hadden.

Hij verhaalt hoe de Grieken een houten paard cadeau gaven aan de Trojanen, maar zonder dat de Trojanen het wisten, hadden de Grieken hun mannen in het paard verborgen. De Grieken deden vervolgens alsof ze de oorlog opgaven en wegzeilden.

Een Trojaanse priester, Laocoön, doorzag de list van de Grieken echter en waarschuwde de Trojanen om het houten paard niet de stad binnen te brengen. Helaas was zijn waarschuwing aan dovemansoren gericht. Om zijn volk te overtuigen, wierp hij een speer naar het paard.

De goden stuurden daarop twee reusachtige zeeslangen om Laocoön en zijn zonen te doden. Tragisch genoeg interpreteerden de inwoners van Troje de dood van Laocoön als een teken dat hij loog. Daarom brachten ze het houten paard de stad binnen.

Zodra de nacht viel en de Trojanen diep in slaap waren, klommen de Griekse krijgers uit het paard en openden de poorten voor hun teruggekeerde kameraden. De Griekse krijgers plunderden de stad, doodden de Trojanen bij bosjes en brandden Troje tot de grond toe af.

Gelukkig voor Aeneas verscheen Hector, die in de strijd was gesneuveld, aan hem in een droom en waarschuwde hem om met zijn familie uit Troje te vluchten. Onderweg besefte hij dat hij zijn vrouw was vergeten; toen hij naar haar terugkeerde, ontmoette hij alleen haar geest, wat betekende dat ze dood was.

Gevolgen van geweld in de Aeneis

Het geweld ebt weg wanneer we lezen over de vele omzwervingen van Aeneas na zijn ontmoeting op zee. Dit hoofdstuk vertelt over de gevolgen van het geweld wanneer Aeneas Andromache ontmoet, de weduwe van Hector. Het verhaal van Andromache herinnert iedereen eraan dat, hoewel oorlogshelden eer en glorie kunnen ontvangen, hun familieleden en nakomelingen de last dragen van hun afwezigheid. Hector stierf terwijl hij de stad Troje verdedigde en werd geëerd als de grootste strijder in de Trojaanse geschiedenis.

Zijn weduwe, Andromache, bleef echter zijn afwezigheid voelen en rouwen om zijn dood. Andromache verloor tijdens de oorlog ook haar zoon, Astyanax, en haar verdriet was onmetelijk. Ze was haar familie kwijtgeraakt door het conflict in Troje en niets in deze wereld kon het verlies dat zij voelde verzachten of vervangen. Vergilius brengt het idee over dat botsingen gewelddadig zijn en ongekende psychologische, emotionele, fysieke en financiële gevolgen hebben voor de overlevenden.

Aeneas en zijn mannen ontdekken ook het dode lichaam van Polydorus, een prins van Troje, en ze zijn diep bedroefd. De overblijfselen van Polydorus herinneren hen aan de Trojaanse krijgers die hun leven gaven ter verdediging van Troje. Het schetst ook een gruwelijk beeld van de verschrikkingen van oorlog en waarom deze tot elke prijs vermeden moet worden, vooral gezien de triviale aanleiding van de Trojaanse Oorlog. De gevolgen van geweld kunnen verwoestend zijn, zelfs voor de krijgers die er aan deelnemen, zoals we zien in Boek 3 van de Aeneis.

Het lot van Dido en andere gewelddadigheden

Dido, de koningin van Carthago, pleegde zelfmoord door zichzelf te doorboren met het zwaard van Aeneas en te sterven op een brandstapel. In dit gedeelte zien we een kleine verschuiving van het geweld van oorlogen en conflicten naar geweld dat men zichzelf aandoet.

Dido doodde zichzelf omdat Aeneas haar opofferingsgezinde liefde voor hem niet kon beantwoorden. Ze gaf alles in de relatie die ze met de epische held opbouwde, maar Aeneas stelde zijn missie om Rome te stichten boven Dido.

Zonder dat Dido het wist, was ze slechts een instrument dat Juno gebruikte om te voorkomen dat Aeneas zijn lot — het stichten van Rome — zou vervullen. Jupiter stuurt echter Mercurius, de god van boodschappen en communicatie, om Aeneas aan zijn missie te herinneren.

Mercurius adviseert hem vervolgens om midden in de nacht te vertrekken om de smeekbeden en tranen van Dido te vermijden. Aeneas gehoorzaamt en wacht tot iedereen slaapt. Hij sluipt Carthago uit, en wanneer Dido dit de volgende dag ontdekt, doodt zij zichzelf.

De slachting bij Latium

We keren echter terug naar de verwoestende oorlogshandelingen wanneer Aeneas in Latium aankomt en met prinses Lavinia trouwt. De prinses was eerder beloofd aan de leider van de Rutuli, Turnus, maar haar vader, koning Latinus, veranderde van gedachten en gaf haar aan Aeneas.

Aan de andere kant zorgt Juno, die Aeneas altijd heeft gehaat, ervoor dat Alecto, een van de Furiën, de moeder van Lavinia opstookt om het huwelijk te dwarsbomen. Lavinia’s moeder, Amata, verbergt haar dochter in de bossen en spoort de vrouwen van Latium aan om een oorlog tussen Aeneas en Turnus uit te lokken.

Alecto zorgt er ook voor dat Ascanius de heilige hinde van Sylvia, de dochter van Tyrrheus, verwondt. Dit ontketent een nieuwe rampzalige oorlog die verschillende levens en eigendommen verwoest in Latium. De Aeneis eindigt met verder geweld wanneer opmerkelijke krijgers zoals Pallas, Camilla, Arruns en Lausus om het leven komen. Aeneas gaat vervolgens de strijd aan met Turnus, nadat zij hebben afgesproken dat een tweegevecht alle vijandelijkheden moet beëindigen.

De goden kiezen ook partij en proberen de uitkomst van het duel te beïnvloeden, maar Aeneas wint. Koningin Amata doodt zichzelf ook door ophanging nadat ze heeft vernomen dat Aeneas Turnus heeft gedood in het duel. Opnieuw worden we geconfronteerd met de vernietigende gevolgen van oorlog wanneer het volk van de Rutuli hun vereerde kampioen verliest, en koning Latinus zijn geliefde vrouw.

Conclusie

Tot nu toe hebben we de verschillende gevallen van conflict in de Aeneis besproken en hun catastrofale gevolgen voor de strijders en hun familieleden. Hier is een samenvatting van alles wat dit artikel heeft behandeld:

• De Aeneis is een episch gedicht vol met verschillende vormen van geweld, inclusief zelfmoord, van het begin tot het eind.
• Aeneas vertelt hoe Troje viel door de handen van de Grieken en hoe hij met zijn familie uit de stad moest ontsnappen, om er vervolgens achter te komen dat hij zijn vrouw was vergeten.
• Hij ontmoet de weduwe Andromache, de vrouw van Hector, die nog steeds rouwt om het verlies van haar familie. We leren hier hoe oorlog de familieleden van de krijgers beïnvloedt.
• Aeneas’ ontmoeting met Dido introduceert ons aan een andere vorm van geweld: zelfmoord, die Dido pleegt nadat ze verneemt dat Aeneas haar heeft verlaten.
• De Aeneis eindigt in een oorlog wanneer de epische held en Turnus het tegen elkaar opnemen in een tweegevecht, nadat de hand van prinses Lavinia aan Aeneas is gegeven in plaats van aan de beloofde Turnus.

Hoewel geweld in het epos een middel is om te overwinnen en te overleven, beschadigt het de geest van zowel de overwinnaar als de overwonene, aangezien zij beiden vreselijke verliezen lijden.