Aeschylus

Classical

(Tragisch Toneelschrijver, Grieks, ca. 525 - ca. 455 v.Chr.)

Inleiding

Aeschylus (Aiskhylos) wordt vaak erkend als de vader van de tragedie, en is de eerste van de drie vroege Griekse tragediedichters wiens toneelstukken bewaard zijn gebleven (de andere twee zijn Sophocles en Euripides). Door het aantal personages in toneelstukken uit te breiden om conflict tussen hen mogelijk te maken (voorheen interacteerde slechts een enkel personage met het Koor) was hij aantoonbaar de grondlegger van al het serieuze Griekse drama (hoewel sommigen die eer toekennen aan Phrynichus of de nog vroegere Thespis). Slechts zeven van de meer dan zeventig toneelstukken die door Aeschylus zijn geschreven, zijn tot in de moderne tijd bewaard gebleven, waarvan de bekendste “De Oresteia”-trilogie is.

Buste van Aeschylus

Biografie - Wie Was Aeschylus?

Er zijn weinig betrouwbare bronnen voor het leven van Aeschylus. Er wordt gezegd dat hij rond 525 of 524 v.Chr. is geboren in Eleusis, een stadje net ten noordwesten van Athene. Als jongeling werkte hij op een wijngaard totdat, volgens de overlevering, de god Dionysus hem in zijn slaap bezocht en hem opdroeg zijn aandacht te richten op de ontluikende kunst van de tragedie. Zijn eerste toneelstuk werd opgevoerd toen hij slechts 26 jaar oud was (in 499 v.Chr.), en vijftien jaar later won hij zijn eerste prijs bij de jaarlijkse Dionysia-toneelschrijfwedstrijd in Athene.

Aeschylus en zijn broer Cynegeirus vochten ter verdediging van Athene tegen Darius’ binnenvallende Perzische leger in de Slag bij Marathon in 490 v.Chr. en, hoewel de Grieken een beroemde overwinning behaalden tegen ogenschijnlijk overweldigende overmacht, stierf Cynegeirus in de strijd, wat een diepgaand effect had op Aeschylus. Hij bleef toneelstukken schrijven, hoewel hij opnieuw in militaire dienst werd geroepen tegen de Perzen in 480 v.Chr., ditmaal tegen de Xerxes’ binnenvallende strijdkrachten in de Slag bij Salamis. Deze zeeslag neemt een prominente plaats in in “De Perzen”, zijn oudste bewaard gebleven toneelstuk, dat in 472 v.Chr. werd opgevoerd en de eerste prijs won bij de Dionysia. Rond 473 v.Chr., na de dood van zijn voornaamste rivaal Phrynichus, won Aeschylus de eerste prijs bij vrijwel elke wedstrijd op de Dionysia.

Electra en Orestes

Hij was een aanhanger van de Eleusinische Mysteriën, een mystieke, geheimzinnige cultus gewijd aan de aardmoedergodin Demeter, die gevestigd was in zijn geboorteplaats Eleusis. Volgens sommige verslagen werd een aanslag op zijn leven gepleegd terwijl hij op het toneel stond, mogelijk omdat hij een geheim van de Eleusinische Mysteriën had onthuld.

Hij maakte verscheidene bezoeken aan de belangrijke Griekse stad Syracuse op Sicilië op uitnodiging van de tiran Hieron, en er wordt gedacht dat hij ook uitgebreid door de regio Thracië reisde. Hij keerde voor de laatste keer terug naar Sicilië in 458 v.Chr. en het was daar dat hij stierf, tijdens een bezoek aan de stad Gela in 456 of 455 v.Chr., traditioneel (hoewel vrijwel zeker apocrief) door een schildpad die uit de lucht viel nadat deze door een adelaar was laten vallen. Interessant genoeg maakt de inscriptie op Aeschylus’ grafsteen geen melding van zijn theaterale roem, maar herdenkt alleen zijn militaire prestaties. Zijn zonen Euphorion en Euon, en zijn neef Philocles, traden in zijn voetsporen en werden zelf toneelschrijvers.

Geschriften Slechts zeven van naar schatting zeventig tot negentig tragedies geschreven door Aeschylus zijn intact bewaard gebleven: “Agamemnon”, “De Offerplengsters” en “De Eumeniden” (deze drie vormen een trilogie die gezamenlijk bekend staat als “De Oresteia”), “De Perzen”, “De Smekelingen”, “Zeven tegen Thebe” en “Prometheus Geboeid” (waarvan het auteurschap nu wordt betwist). Al deze toneelstukken, met mogelijke uitzondering van “Prometheus Geboeid”, hebben naar men weet de eerste prijs gewonnen op de Stadsdionysia, die Aeschylus in totaal dertien keer won. Hoewel “De Oresteia” het enige volledig bewaard gebleven voorbeeld is van een verbonden trilogie, is er ruimschoots bewijs dat Aeschylus vaak dergelijke trilogieën schreef.

In de tijd dat Aeschylus voor het eerst begon te schrijven, was het theater in Griekenland net begonnen zich te ontwikkelen, en betrok het doorgaans slechts een enkele acteur en een Koor. Aeschylus voegde de vernieuwing van een tweede acteur toe, wat meer dramatische variatie mogelijk maakte, en gaf het Koor een minder belangrijke rol. Hij wordt soms ook gecrediteerd met de introductie van decorstukken (hoewel deze onderscheiding soms aan Sophocles wordt toegeschreven) en meer uitgebreide en dramatische kostuums. Over het algemeen bleef hij echter schrijven binnen de zeer strikte grenzen van het Griekse drama: zijn toneelstukken waren in versvorm geschreven, er mocht geen geweld op het toneel worden vertoond, en de werken hadden een sterke morele en religieuze nadruk.