Gaea (Aarde)

De personificatie van de aarde en de godin van de aarde. Gaea stond ook bekend als Gaia of Ge, maar bij de Romeinen als Terra Mater en Tellus. Volgens Diodorus Siculus was haar naam ook Titaea.

Gaea werd samen geboren met Nyx (“Nacht”), Erebus, Tartarus en Eros (“Liefde”), uit Chaos. Zonder partner (of wellicht paarde zij met Aether) baarde zij Uranus (“Hemel”), Ourea (“Bergen”) en Pontus (“Zee”).

Bij haar eigen zoon Pontus baarde zij Nereus en Phorcys; beiden waren oude zeegoden.

Zij trouwde met haar andere zoon Uranus, die op dat moment de opperste heerser van het universum werd. Zij was de moeder van de Honderdhandigen (Hecatoncheiren), de Cyclopen en de Titanen (Zie Schepping).

Toen haar echtgenoot/zoon haar kinderen, de Honderdhandigen en de Cyclopen, onder de aarde gevangen zette vanwege hun omvang en afschrikwekkende uiterlijk, spande Gaea samen met haar zoon Cronus om Uranus van de macht te ontzetten. Gaea gaf een sikkel aan Cronus waarmee hij het geslachtsdeel van zijn eigen vader afsneed en in de zee wierp. Uit dit geslachtsdeel vormde zich zeeschuim waaruit Aphrodite, de godin van de liefde, werd geboren. Uit het bloed dat op de aarde (Gaea) viel, werden nieuwe kinderen geboren, bekend als de Giganten (Reuzen), Erinyen en Meliaden.

Na de castratie werd Uranus afgezet door zijn zoon, die zijn mantel als opperste heerser van het universum overnam. Cronus en zijn broers en zusters (Titanen) bekleedden hoge posities in hemel en op aarde (zie Titanen). Het was Cronus die het Gouden Tijdperk van de Mens schiep. Cronus trouwde met zijn eigen zuster Rhea (Ops).

Zijn heerschappij kon echter niet voortduren. Cronus weigerde de andere kinderen van zijn moeder uit de gevangenis te bevrijden, dus voorspelde zij dat Cronus van de macht zou worden ontzet door zijn eigen zoon, net zoals Cronus zijn eigen vader had afgezet. Cronus probeerde de vervulling van de profetie te voorkomen door elk kind dat Rhea hem baarde op te slokken. Alleen Zeus, de jongste zoon, ontsnapte aan het lot van zijn broers en zusters. Rhea verborg het kind (Zeus) op Kreta, terwijl zij haar echtgenoot een in windels gewikkelde steen gaf om te verslinden.

Met de hulp van Gaea en de Oceanide Metis liet Zeus Cronus zijn broers en zusters uitbraken toen Cronus een braakmiddel te drinken kreeg. Er brak oorlog uit tussen de Titanen en de jongere Olympiërs. Enkele Titanen kozen de zijde van de Olympiërs, waaronder Prometheus. Prometheus stond bekend als de wijste der goden. Prometheus adviseerde Zeus om de Honderdhandigen en de Cyclopen te bevrijden. Met deze nieuwe bondgenoten liet Zeus Cronus en zijn broers opsluiten in Tartarus. Zeus nam de mantel van opperste heerser op zich, maar deelde de wereld met zijn broers Poseidon en Hades.

Gaea was nu ontevreden over Zeus en de Olympiërs vanwege het opsluiten van de meeste mannelijke Titanen in Tartarus (Onderwereld). Zeus werd geconfronteerd met nieuwe gevaren van Gaea’s andere kinderen: eerst het monster Typhon en later de Giganten (Reuzen). Typhon was de zoon van Tartarus en Gaea. Gaea had voorspeld dat de goden de Giganten niet konden verslaan tenzij zij werden bijgestaan door een sterfelijke held. Zeus versloeg eerst Typhon, en eeuwen later versloeg hij de Giganten met de hulp van de held Heracles. Zie Gigantomachie over de Giganten, op de pagina van Heracles.

Zie Schepping, Theogonie van Hesiodus.

Een andere reusachtige zoon die zij bij Poseidon baarde was Antaeüs (Antaeus), die door Heracles werd gedood toen deze de held uitdaagde voor een worstelwedstrijd. Antaeüs werd sterker telkens wanneer hij tegen de aarde werd geworpen, omdat zijn kracht van zijn moeder kwam.

Zij had het vermogen de toekomst te voorspellen. Zij was het eerste orakel van Delphi voordat zij het overdroeg aan haar dochter Themis, een Titanide. Zij voorspelde de val van haar zoon (Cronus). Zij waarschuwde Zeus ook dat zijn tweede kind Metis hem zou omverwerpen.

Volgens de Orphische mythe waren Gaea en Uranus geen moeder en zoon. Zij waren eerder zuster en broer. Zij waren de kinderen van Protogonus (Phanes) en Nyx.

Haar rol in de Orphische Schepping was gering. De Orphische Nyx leek de rol van de Hesiodische Gaea te hebben overgenomen, omdat het Nyx was die profetische kracht bezat en raad gaf aan drie opeenvolgende heersers van de wereld: Uranus, Cronus en Zeus.