Hades (Pluto)

Heerser van de Onderwereld. Hades was de zoon van de Titanen Cronus en Rhea. Hades was de god van de doden en regeerde zijn wereld met meer absolute macht en gezag dan Zeus. Hades was een grimmige god, geen kwade.

Zijn andere naam Aïdoneus (Aidoneus) betekent de “Ongeziene”. Voor de Romeinen stond hij bekend als Pluto (rijkdom) en Dis Pater of Dis. Pluto is de naam van de negende planeet in het zonnestelsel. Charon is de maan of satelliet van Pluto.

Hades behoorde tot de kinderen van Cronus die door hun vader werden opgeslokt en later weer uitgespuugd. Hades was bewapend met de Helm der Duisternis (onzichtbaarheid), die hij gebruikte om Zeus bij te staan in de oorlog tegen de Titanen.

Na zijn broers Zeus en Poseidon te hebben bijgestaan bij het omverwerpen van Cronus en het verbannen van de andere Titanen naar Tartarus, ontving hij de wereld der doden, bekend als de Onderwereld, als zijn domein.

Hades verliet zelden de Onderwereld. Hij reed zijn strijdwagen getrokken door zwarte paarden en ontvoerde Persephone, dochter van Zeus en zijn zuster Demeter. Hij wilde Persephone als zijn vrouw en koningin van de Onderwereld. Hij werd gedwongen een compromis te sluiten met zijn zuster Demeter: hij stond Persephone toe twee derde van het jaar op aarde bij haar moeder te leven en een derde bij hem in de Onderwereld.

In de oorlog tussen Heracles en het volk van Pylus verliet Hades om een of andere reden zijn rijk en koos de zijde van Neleus en de Pyliërs, waardoor hij een wond opliep van de held.

De Onderwereld was een plaats waar de zielen van mensen hun rustplaats vonden. In het diepste gebied, genaamd Tartarus, was het een plek van bestraffing voor stervelingen die de ergste zonden of misdaden hadden begaan. Tartarus diende ook als gevangenis voor de Titanen en andere goden. De Onderwereld werd bewaakt door een driekoppige hond genaamd Cerberus. Cerberus hield de levenden en de doden gescheiden. Cerberus liet slechts enkelen van de levenden door de poort van Hades: Heracles, Theseus, Orpheus, Aeneas en Psyche.

Heracles bevrijdde voor zijn laatste werk Theseus en sleepte Cerberus naar het oppervlak (zie de Twaalfde Werk van Heracles). Theseus was daar omdat hij zijn roekeloze vriend Peirithoüs hielp, die Hades’ vrouw Persephone wilde ontvoeren en met haar trouwen. Wetende van hun plan lokte Hades hen in de Stoelen der Vergetelheid. Heracles slaagde er niet in Peirithoüs te bevrijden. (Zie ook Theseus.)

Tijdens de oorlog tussen Heracles en Neleus, koning van Pylos, kwam Hades naar het oppervlak en koos de zijde van de Pyliërs. Heracles verwondde hem met een pijl. Hades keerde terug naar zijn domein, lijdend aan zijn wond.

Hades en Persephone werden betoverd door de muziek en het gezang van Orpheus, die zijn vrouw Eurydice had verloren. Hades stond Orpheus toe zijn vrouw terug tot leven te brengen, op de strikte voorwaarde dat Orpheus niet naar zijn vrouw keek totdat ze het licht aan het oppervlak hadden bereikt. Orpheus keek te vroeg om naar zijn vrouw, en haar schim keerde terug naar het verblijf der doden. Hades weigerde Orpheus een tweede keer toegang. (Zie Orpheus en Eurydice.)

Psyche, vrouw van Cupido (Eros), was op een opdracht voor haar schoonmoeder Venus (Aphrodite). Haar werd opgedragen de make-updoos bij Persephone op te halen.

Volgens Ovidius en de geograaf Strabo nam Hades de nimf Menthe of Minthe als zijn minnares. Persephone vertrapte uit jaloezie het ongelukkige meisje en veranderde haar in een plant die bekend staat als munt.

Hades en Persephone waren niet de enigen die in de Onderwereld leefden. Er waren Thanatos (Dood), de gevleugelde broer Hypnos (Slaap), en Morpheus (Droom), die de zoon van Hypnos was. Styx was de riviergodin van een van de rivieren van de Onderwereld, en de godin Hecate verbleef eveneens in dit domein.

Hades had vee dat hij in de buurt van het vee van Geryon hield, nabij Erytheia. Hades’ herder heette Menoetes. Toen Heracles (10e werk) arriveerde en Geryons vee stal, ging Menoetes rechtstreeks naar de driekoppige koning met het nieuws van het gestolen vee. Menoetes ontmoette Heracles opnieuw bij het 12e werk, waar hij met de held worstelde en te pletter zou zijn geslagen als Persephone niet had ingegrepen.

Elis was de enige stad die een tempel voor Hades bouwde in een van haar heilige domeinen. De Eleërs waren de enigen die hem vereerden. Het bouwwerk werd opgericht na Heracles’ oorlog tegen Neleus in Pylos. Slechts eenmaal per jaar gingen de deuren van de tempel van Hades open, maar niemand mocht de tempel betreden behalve de priesters.

Voor meer details over de Onderwereld, Tartarus en de Elyseese Velden, ga naar Onderwereld.