Scylla in de Odyssee: De Monstruering van een Prachtige Nimf

Scylla in de Odyssee is het vrouwelijke zeemonster dat Odysseus en zijn mannen tegenkomen op hun reis naar huis. Ze hield de rotsen aan de ene kant van de Straat van Messina in haar greep, tegenover een ander zeemonster genaamd Charybdis. Het verhaal van deze wezens is te vinden in Boek XII van Homerus’ De Odyssee.

We hebben alles over haar verzameld in dit artikel; lees verder en je zult veel ontdekken.

Wie is Scylla in de Odyssee?

Scylla is een van de monsters die als antagonist dienen in het gedicht en Odysseus een moeilijke tijd bezorgen op zijn reis terug naar huis naar Ithaca. Ze was een nimf op wie Poseidon verliefd werd en die veranderde in een monster met zes koppen.

Hoe Scylla een monster werd

In de Griekse mythologie verschijnt Scylla in Homerus’ oude Griekse epische gedicht De Odyssee. Er wordt gezegd dat Scylla ooit een prachtige nimf was, en dat Glaucus, de zeegod, verliefd op haar werd. Het was echter onbeantwoorde liefde, en Glaucus, die volhardend was in zijn liefde voor haar, vroeg de tovenares Circe om hem te helpen haar voor zich te winnen door het gebruik van kruiden en bezweringen, waar Circe beroemd om was. De tovenares veranderde Scylla uiteindelijk in een angstaanjagend monster omdat ze eigenlijk ook verliefd was op Glaucus.

In andere verslagen wordt Scylla een monster omdat Poseidon, de zeegod, haar minnaar was. Als gevolg hiervan vergiftigde zijn jaloerse vrouw, de Nereïde Amphitrite, het bronwater waarin Scylla baadde en veranderde haar in een zeemonster, maar haar bovenlichaam bleef dat van een vrouw. Al deze informatie over hoe Scylla een monster werd, was een vrucht van jaloezie en haat.

Scylla en Charybdis in de Odyssee

De ontmoeting met Scylla en Charybdis vond plaats in Boek XII van de Odyssee, waar Odysseus en zijn bemanning door het nauwe kanaal moesten varen waar deze twee wezens zich ophielden. Tijdens het passeren volgde Odysseus het advies van Circe op en besloot hij zijn koers langs de kliffen van Scylla’s verblijfplaats te houden om de enorme onderwaterdraaikolk van Charybdis te vermijden. Desalniettemin bogen de zes koppen van Scylla zich snel naar beneden en verslonden zes van Odysseus’ bemanningsleden op hetzelfde moment dat zij vluchtig naar de draaikolk van Charybdis staarden.

Wat er met Odysseus gebeurde tijdens het passeren tussen Scylla en Charybdis, was dat hij zes van zijn mannen in gevaar bracht, waarbij hij op de een of andere manier toestaat dat ze door de zes koppen van Scylla werden opgegeten in plaats van het hele schip door Charybdis te laten vergaan. Het is een poëtische uitdrukking van het risico waarmee een individu geconfronteerd wordt.

Nadat Scylla Odysseus’ mannen had opgegeten, was het Charybdis die de rest van zijn mannen en schip opslokte en vernietigde. Odysseus bleef hangend aan een tak van een boom achter terwijl het water onder hem kolkte; hij wachtte op een geïmproviseerd vlot van zijn wrakstukken zodat hij het kon grijpen en weg kon zwemmen.

Wie doodde Scylla?

In een commentaar van Eustathius uit de latere Griekse mythologie wordt gezegd dat Heracles Scylla doodde tijdens zijn reis naar Sicilië, maar de zeegod Phorcys, die ook haar vader is, zou haar weer tot leven hebben gewekt door brandende fakkels op haar lichaam aan te brengen.

Hoe ziet Scylla eruit?

Scylla’s fysieke verschijning werd gekenmerkt door dierlijke kenmerken. Naast haar vrouwelijke bovenlichaam heeft ze ook zes slangachtige koppen die eruitzagen als een draak, elk met een drievoudige rij haaiachtige tanden.

Er zijn ook zes koppen van blaffende honden die haar middel omringen. Haar onderlichaam heeft 12 tentakelachtige poten en de staart van een kat. In deze vorm is ze in staat om passerende schepen aan te vallen en haar koppen elke zeeman te laten verslinden die binnen hun bereik komt.

De koppen van Scylla

Scylla heeft een menselijk hoofd en zes slangachtige koppen die zich uitstrekken om haar prooi te kunnen bereiken. In totaal heeft ze zeven koppen, als we de extra zes hondenkoppen aan haar middel niet meetellen.

Andere vrouwelijke monsters in de Odyssee

Scylla speelt, samen met andere monsters uit de Odyssee, een vitale rol in het leven van Odysseus, naast de sirenen waarover geschreven is.

Charybdis in de Odyssee

Charybdis was een zeemonster dat zich ophield bij de Straat van Messina, tegenover Scylla. Ze kan een gevaarlijke draaikolk veroorzaken door het oceaanwater in te slikken en weer uit te spugen, wat gevaar oplevert voor elk passerend schip.

Het monster Charybdis staat erom bekend haar vader Poseidon te hebben geholpen in een gevecht met haar oom Zeus. Ze hielp Poseidon landerijen te overspoelen met water, wat Zeus woedend maakte. Deze laatste arresteerde haar en ketende haar aan de zeebodem. De goden vervloekten haar en veranderden haar in een gruwelijk monster met vinnen als armen en benen en een onbeheersbare dorst naar oceaanwater. Als zodanig slikt ze voortdurend water uit de oceaan en creëert ze draaikolken.

Sirenen in de Odyssee

De sirenen in de Odyssee zijn verleidelijke vrouwelijke monsters met lichamen die half mens en half vogel zijn. Met hun prachtige stemmen en betoverende muziek trekken ze zeelieden aan die op weg naar huis zijn en leiden hen naar hun ondergang.

Toen ze langs het eiland van de sirenen zeilden, stopte het schip plotseling en begon de bemanning te roeien met hun riemen. Zoals verwacht begon Odysseus te worstelen en aan de touwen te trekken toen hij de stemmen van de sirenen hoorde terwijl hij langs het eiland voer, maar zijn mannen bonden hem nog strakker vast. Ze passeerden uiteindelijk het eiland, wonnen van de sirenen en vervolgden hun reis.

Veelgestelde vragen

Komt Scylla voor in oude afbeeldingen?

Ja, Scylla was ook veelvuldig te vinden in oude afbeeldingen. Ze werd afgebeeld op het schilderij “Glaucus en Scylla”, gemaakt door de beroemde kunstenaar Bartholomeus Spranger in 1582. Het is een olieverf op doek dat wordt tentoongesteld in het Kunsthistorisches Museum in Wenen, en toont Scylla als een prachtige nimf en Glaucus als een zeegod. Een kunstwerk gemaakt door James Gillray in 1793 beeldde William Pitt, de Britse premier, af als Odysseus die op een klein vaartuig tussen Scylla en Charybdis reist, waarbij de twee monsters symbool staan voor politieke satire. Gillray gebruikte papier en de etstechniek in dit kunstwerk.

Adolf Hiremy-Hirschls schilderij “Tussen Scylla en Charybdis”, gemaakt in 1910, is een pastel- en papierschilderij. Net als Adolf Hiremy-Hirschl beeldt Alessandro Allori ook een van de populaire scènes uit Homerus’ De Odyssee af waarin Odysseus zich tussen de twee zeemonsters waagde. Scylla verscheen ook in het Louvre als detail van een roodfigurige klokkrater daterend uit 450 tot 425 v.Chr. Ze werd in dit kunstwerk echter anders gezien dan in de beschrijving van Homerus.

In Joseph Mallord William Turners olieverfschilderij op paneel van “Glaucus en Scylla” uit 1841 is Scylla te zien terwijl ze landinwaarts vlucht voor de avances van de zeegod Glaucus. Dit landschapsschilderij uit de eerste helft van de negentiende eeuw kreeg brede erkenning als een belangrijke categorie van moderne kunst.

Kwam Scylla voor in andere klassieke literatuur?

Ja, Scylla was samen met Charybdis niet alleen beroemd vanwege haar rol in de Odyssee, maar ze werd ook vermeld in diverse stukken oud-Griekse klassieke literatuur. Scylla en Charybdis werden drie keer genoemd in de “Argonautica”, een gedicht van Apollonius van Rhodos en in Vergilius’ Aeneis, vijf keer in Ovidius’ Metamorfosen, twee keer in Alexandra door Lycophron, Dionysiaca door Nonnus en Statius’ Silvae, en één keer in het voorwoord van Pseudo-Hyginus.

Ze verscheen ook in verschillende Griekse en Romeinse poëtische bloemlezingen, zoals in Gaius Julius Hyginus’ Fabulae, Plato’s Republiek, Aeschylus’ Agamemnon, het Hercules- en Medea-boek van Lucius Annaeus Seneca, in Ovidius’ Fasti, de Naturalis Historia van Plinius de Oudere, en in Suidas, de belangrijkste Griekse encyclopedie of lexicon.

Conclusie

Scylla was een griezelig vrouwelijk wezen in De Odyssee dat werd ontmoet door Odysseus en zijn mannen terwijl ze zich in de Westelijke Middellandse Zee waagden.

• Over de monstruositeit van Scylla en Charybdis is breed geschreven in diverse literaire werken.
• Scylla’s lot was het resultaat van jaloezie en haat; omdat de god van de zee haar niet kon krijgen, werd ze in plaats daarvan tot monster betoverd.
• Ze speelde een schurkachtige rol in de Odyssee.
• De ontmoeting van Odysseus met Scylla stelde hem in staat een betere koning te worden, omdat hij consequent groeide in wijsheid.
• Het risico van het passeren tussen Scylla en Charybdis gaf ons een poëtische uitdrukking van een situatie waarin men gevangen zit tussen twee onaangename tegenslagen.

Het is zeker dat er nog steeds een prachtig resultaat verborgen zit in de vreselijke dingen die we hebben meegemaakt. Net zoals Odysseus de terreur overwon die door Scylla werd veroorzaakt, kunnen wij ook elke tegenslag overwinnen die we in het leven tegenkomen, mits we de moed hebben om dat te doen.