Homerus
(Episch Dichter, Grieks, ca. 750 - ca. 700 v.Chr.)
Inleiding
Homerus wordt traditioneel beschouwd als de auteur van de Oud-Griekse heldendichten “De Ilias” en “De Odyssee”, algemeen beschouwd als de eerste bewaard gebleven werken van de westerse literatuur. Hij wordt door velen beschouwd als de vroegste en belangrijkste van alle Griekse schrijvers, en de stamvader van de gehele westerse literaire traditie.
Hij was een poëtische pionier die zich op een cruciaal punt bevond in de evolutie van de Griekse samenleving van pre-geletterd naar geletterd, van een eeuwenoude bardische traditie van mondelinge verzen naar de toen nieuwe techniek van alfabetisch schrijven.
Buste van Homerus uit het British Museum
Biografie - Wie is Homerus
Er is niets met zekerheid bekend over Homerus als historisch persoon, en we weten zelfs niet zeker of zo’n man ooit heeft bestaan. Van de vele tegenstrijdige tradities en legenden die rond hem zijn ontstaan, suggereert de meest gangbare en meest overtuigende versie echter dat Homerus geboren werd in Smyrna in de Ionische regio van Klein-Azië (of mogelijk op het eiland Chios), en dat hij stierf op het Cycladische eiland Ios.
Het vaststellen van een nauwkeurige datum voor Homerus’ leven levert eveneens aanzienlijke moeilijkheden op, aangezien er geen documentaire verslagen van het leven van de man bekend zijn. Indirecte verslagen van Herodotus en anderen dateren hem doorgaans bij benadering tussen 750 en 700 v.Chr.
De karakterisering van Homerus als een blinde bard door sommige historici is deels te wijten aan vertalingen van het Griekse “homêros”, dat “gijzelaar” of “hij die gedwongen wordt te volgen” betekent, of in sommige dialecten “blind”. Sommige oude verslagen schilderen Homerus af als een rondtrekkende minstreel, en een gangbare voorstelling is die van een blinde, bedelende zanger die rondtrok langs de havensteden van Griekenland, omgang hebbend met schoenmakers, vissers, pottenbakkers, zeelieden en oude mannen op de stadsverzamelplaatsen.
Geschriften - Werken van Homerus
Wat Homerus precies heeft geschreven is eveneens grotendeels onbevestigd. De Grieken van de 6e en vroege 5e eeuw v.Chr. hadden de neiging het label “Homerus” te gebruiken voor het gehele corpus van vroege heroïsche hexameterverzen. Dit omvatte “De Ilias” en “De Odyssee”, maar ook de gehele “Epische Cyclus” van gedichten over het verhaal van de Trojaanse Oorlog (ook bekend als de “Trojaanse Cyclus”), evenals de Thebaanse gedichten over Oedipus en andere werken, zoals de “Homerische Hymnen” en het komische mini-epos “Batrachomyomachia” (“De Kikker-Muizen Oorlog”).
Rond 350 v.Chr. was de consensus ontstaan dat Homerus verantwoordelijk was voor slechts de twee uitstekende heldendichten, “De Ilias” en “De Odyssee”. Stilistisch zijn ze vergelijkbaar, en één visie stelt dat “De Ilias” door Homerus in zijn volwassenheid werd gecomponeerd, terwijl “De Odyssee” een werk uit zijn ouderdom was. Andere delen van de “Epische Cyclus” (bijv. “Kypria”, “Aithiopis”, “Kleine Ilias”, “De Verwoesting van Ilion”, “De Terugkeerten” en “Telegonie”) worden nu beschouwd als vrijwel zeker niet van Homerus. De “Homerische Hymnen” en “Epigrammen van Homerus”, ondanks de namen, werden eveneens vrijwel zeker aanzienlijk later geschreven, en dus niet door Homerus zelf.
Alma Tadema leest Homerus - Sir Lawrence
Sommigen beweren dat de Homerische gedichten afhankelijk zijn van een mondelinge traditie, een generaties oude techniek die het collectieve erfgoed was van vele zanger-dichters. Het Griekse alfabet werd geïntroduceerd (aangepast van een Fenicisch syllabarium) in de vroege 8e eeuw v.Chr., dus het is mogelijk dat Homerus zelf (als hij inderdaad een enkele, werkelijke persoon was) een van de eerste generatie auteurs was die ook geletterd waren. Hoe dan ook, het lijkt waarschijnlijk dat de gedichten van Homerus kort na de uitvinding van het Griekse alfabet werden vastgelegd, en verwijzingen van derden naar “De Ilias” verschijnen al rond 740 v.Chr.
De taal die Homerus gebruikte is een archaïsche versie van Ionisch Grieks, met bijmengsels van bepaalde andere dialecten zoals Aeolisch Grieks. Het diende later als basis voor Episch Grieks, de taal van de epische poëzie, doorgaans geschreven in dactylische hexameterverzen.
In de hellenistische periode lijkt Homerus het onderwerp te zijn geweest van een heldencultus in verscheidene steden, en er is bewijs van een heiligdom dat aan hem was gewijd in Alexandrië door Ptolemaeus IV Philopator in de late 3e eeuw v.Chr.
