Taliesin

Taliesin is een naam die frequent voorkwam in Welshe mythen en legendes als meesterbard. Toch kan Taliesin mogelijk ook een historische figuur zijn geweest die in de zesde eeuw n.Chr. leefde, zoals vermeld door Nennius, een 9e-eeuwse geschiedschrijver. Hier vindt u de mythische Taliesin alsook enkele aantekeningen over de historische Taliesin.

Volgens Hanes Taliesin (Verhaal van Taliesin), een aanvullend verhaal in de Mabinogion, was Taliesin een reïncarnatie van Gwyon Bach (of Gwion Bach), een dienaar van de godin Ceridwen. Gwyon Bach had per ongeluk drie druppels geproefd uit de ketel van Inspiratie, die bestemd was voor de zoon van Ceridwen. Uit angst voor straf van de godin vluchtte hij, waarbij hij zichzelf transformeerde in verschillende diervormen. Maar toen Gwyon Bach zichzelf veranderde in een graankorrel, veranderde Ceridwen zichzelf in een hen en slikte Gwyon Bach (graankorrel) in. Ceridwen werd zwanger en baarde Taliesin.

In plaats van de baby te doden, wierp Ceridwen het kind in zee. Het kind werd gered door Elffin (Elphin), die Taliesins pleegvader werd. Op dertienjarige leeftijd verwierf Taliesin faam als bard bij uitstek toen hij zijn pleegouders redde van Maelgwn Gwynedd, koning van Wales. Hij deed dit door de hofbarden van Maelgwn uit te dagen met zijn vaardigheden in poëzie, wijsheid en voorkennis.

De volledige legende van Taliesin vindt u in de Mabinogion.

• Taliesin de Held
• De Echte Taliesin?

Taliesin de Held

Taliesin verscheen in andere Welshe gedichten in de Mabinogion. In het verhaal van Branwen was Taliesin een van zeven overlevenden, waaronder Manawyddan en Pryderi, in de oorlog tegen Ierland. Zij brachten het hoofd van Bran de Gezegende naar een kasteel in Gwales, waar zij tachtig jaar leefden.

In een ander verhaal genaamd Culhwch en Olwen werd Taliesin vermeld als een van de metgezellen van Arthur die Culhwch hielpen bij zijn zoektocht. Er zijn geen verdere beschrijvingen van Taliesins deelname aan het verhaal.

In het verhaal van de Droom van Rhonabwy had Taliesin een zoon genaamd Afaon (Avaon) die tweemaal verscheen in Rhonabwy’s droom.

Taliesin zeilde ook op een schip genaamd Prydwen met Arthur en Arthurs metgezellen (waaronder Pryderi), in een verhaal genaamd Preiddiau Annwfn (Buit van Annwfn). Wederom was Taliesin een van zeven overlevenden die probeerden een magische ketel te stelen in Caer Siddi, een Annwfn of Anderwereld.

Taliesin werd soms verward met Myrddin of Merddin (de Welshe spelling van Merlijn). Myrddin was echter een puur fictief personage dat krankzinnig zou zijn geworden na de slag bij Arfderydd. Hoewel schrijvers hen soms als twee afzonderlijke personen onderscheidden, wanneer beiden verschenen in een dialoog. Merlijn was mogelijk een opvolger van Taliesin, die eveneens bedreven was in profetie.

Volgens Geoffrey van Monmouth’s Vita Merlini (ca. 1150) herstelde Merlijn van zijn krankzinnigheid en woonde in een groot huis met 70 deuren en ramen, gebouwd door zijn zuster Ganieda. Taliesin zou zich eveneens bij Merlijn hebben gevoegd. Zij debatteerden over kwesties en profetieën die zouden komen. Alvorens te arriveren had Taliesin de stervende Arthur, na de slag bij Camlann, naar het eiland Avalon gebracht opdat negen zusters de koning konden genezen.

Zie Merlijn, de Wilde Man van het Woud.

De Echte Taliesin?

Volgens Nennius, een Welshe geschiedschrijver uit de 8e eeuw die de Historia Brittonum schreef, was Taliesin een van vijf grote Welshe barden bekend als de cynfeirdd (oudste Welshe dichters) tijdens de zesde eeuw. De andere dichters waren Talhaiarn Cataguen, Aneirin (Neirin), Bluchbard en Cian (Guenith Guaut). Er werden geen verdere details gegeven. Taliesin werd beschouwd als de bard der barden. Er is werkelijk niets bekend over de echte Taliesin.

Het Book of Taliesin zou een verzameling gedichten bevatten die door Taliesin waren gecomponeerd. De gedichten die overleefden werden echter bewaard in een manuscript geschreven in de 13e eeuw, zevenhonderd jaar na Taliesin. Van de zestig gedichten die in dit manuscript werden gevonden, kunnen er niet meer dan twaalf als authentiek worden beschouwd, maar zelfs deze werden niet eerder gedateerd dan de 9e eeuw.

Onder deze authentieke gedichten bevindt zich een gedicht of lofzang op Urien, koning van het oude Welshe grondgebied Rheged (Laagland-Schotland), die treurde om het verlies van zijn zoon Owain (Yvain), die was gevallen in de strijd tegen de Germaanse Angelen.

Urien en Owain zouden later opnieuw verschijnen in de Arthurlegenden als Urien van Moray (Schotland) of Urien van Gorre, en zijn zoon Owein stond bekend onder zijn Franse en Engelse naam: Yvain of Ywain. Yvain was een volle neef van Gawain en werd een van Arthurs vooraanstaande ridders van de Ronde Tafel. (Als we het over de historische Arthur en Urien hebben, dan leefde Urien volgens de Welshe Annalen een generatie of twee na Arthurs tijd. De Arthurlegende maakte de twee koningen echter tijdgenoten en door huwelijk verwant.)

Taliesin werd verondersteld een tijdgenoot te zijn van Urien Rhegd en Owain. In sommige werken bestond er een versie over het leven van Taliesin die verschilde van zijn wonderbaarlijke geboorte uit Ceridwen.

Taliesin was de zoon van Sint-Henwg van Caerlleon (Caerleon) aan de Usk. Taliesin diende Urien Rhegd als opperste bard in Aberllychwr en werd de leermeester van Elffin, een zoon van Urien Rhegd.

Op een dag namen piraten uit Ierland Taliesin gevangen. Taliesin ontsnapte in een leren coracle. Gwyddno Garanhir redde Taliesin toen zijn coracle vastzat in Gwyddno’s vismand. Gwyddno, die ook een zoon genaamd Elffin had, vroeg de bard de leermeester van zijn zoon te worden.

Gwyddno Garanhir was heer van het Lage Cantred, en zijn grondgebied werd overspoeld door de zee. Taliesin verliet Gwyddno en diende als Arthurs opperste bard, maar trok zich terug op zijn landgoed toen Arthur stierf.

Er waren andere vergelijkbare verslagen hierover, met enigszins verschillende variaties over zijn leven.

Of Taliesin werkelijk heeft bestaan of niet, hij speelde een rol in sommige Welshe literatuur als de meest goddelijke bard.