Branwen Dochter van Llyr

Branwen Dochter van Llyr was de tweede Tak van de Mabinogi. Het verhaal vertelt hoe de oorlog begon tussen Wales en Ierland. Het verhaal draaide eigenlijk om Branwens broer Bran en haar echtgenoot Mallolwch, de koning van Ierland.

• Zaden van Onenigheid
• Oorlog Tegen Ierland
• Vergadering van het Wonderbaarlijke Hoofd

Zaden van Onenigheid

Bran de Gezegende (Bendigeidfran), de zoon van Llyr en Penarddun, dochter van Beli zoon van Mynogan, was heerser over Brittannie. Bran was de broer van Manawyddan en Branwen (Bronwen), en de halfbroer van Nissyen en Evnissyen.

Mallolwch (Matholwch), de koning van Ierland, kwam naar Wales op zoek naar een echtgenote. Bran bood zijn mooie zuster Branwen aan Mallolwch aan. Brans halfbroer Evnissyen (Efnisien) was beledigd dat ze hem niet om toestemming hadden gevraagd voordat Bran besloot hun zuster uit te huwelijken aan een buitenlandse koning.

Evnissyen viel de paarden van de koning aan en verminkte ze. Toen Mallolwch van het incident hoorde, was de Ierse koning beledigd door deze wandaad en besloot te vertrekken. Bran moest zichzelf vernederen door de koning te sussen met het aanbod om Mallolwchs paarden te vervangen door zijn eigen fijne ras, evenals een magische ketel die een man weer tot leven kon wekken.

Mallolwch aanvaardde Brans verontschuldiging en trouwde met Branwen. Toen Mallolwch Wales verliet, nam hij zijn nieuwe vrouw mee naar zijn koninkrijk in Ierland.

Aanvankelijk waren Mallolwch en Branwen gelukkig; ze schonk de koning een gezonde zoon, die ze Gwern noemden. Branwen stond bekend als een gulle koningin die elke vrouwelijke gast altijd een klein geschenk gaf.

Sommige van zijn edelen, waaronder zijn pleegbroers, waren echter niet blij dat Mallolwch niet meer had ontvangen van Bran voor de belediging. Mallolwch ging akkoord en besloot Branwen te straffen.

Branwen werd gedwongen in de keuken te werken als een gewone bediende. Ze weigerden alle schepen uit Brittannie om aan hun kust aan te leggen, zodat Bran niet wist wat Mallolwch zijn zuster had aangedaan.

Branwen was echter vindingrijk en leerde een spreeuw hoe hij een bericht aan haar broers in Brittannie moest bezorgen. Het kostte Branwen drie jaar om de vogel te leren wat hij moest doen.

Oorlog Tegen Ierland

Toen de vogel aankwam bij het hof van Caer Seint yn Arvon, vond Bran het bericht van zijn zuster vastgebonden aan de poot van de vogel. Nu was Bran beledigd door de Ierse konings behandeling van zijn zuster.

Bran verzamelde een grote legermacht uit Wales en Engeland en vertrok naar Ierland. Onder degenen in het leger waren zijn broer Manawyddan en Pryderi, het stamhoofd van Dyved, de zoon van Pwyll en Rhiannon. Bran liet zijn zoon Caradawg en zes andere stamhoofden achter om over zijn koninkrijk te waken tijdens zijn afwezigheid.

Bran, die een reus was, kon geen schip vinden dat groot genoeg was om hem te dragen. Net als Orion in de Griekse mythologie waadde Bran door de diepe zee met alleen zijn hoofd boven water.

Mallolwch was gealarmeerd door het nieuws van een grote vloot die op zijn koninkrijk afkwam en besloot zich verder westwaarts in Ierland terug te trekken. Ze staken de rivier de Liffey over en vernietigden de brug om de Britten te beletten over te steken. Bran ging over de rivier liggen zodat de Britten hem als brug konden gebruiken om de Liffey over te steken.

Meer nieuws bereikte Mallolwch dat Bran door het bos reisde. Alleen Bran was zichtbaar, aangezien hij groter was dan de hoogste boom in Ierland.

Mallolwch besloot vrede te sluiten met Bran door een boodschapper naar hem te sturen. De boodschapper informeerde Bran over Mallolwchs voorstel om afstand te doen van de troon ten gunste van zijn en Branwens zoon, Gwern, Brans neef. Mallolwch zou ook elke fout en verwonding jegens Branwen goedmaken.

Mallolwch beval de oprichting van een huis of tent die groot genoeg was om Bran te herbergen. Dit was echter een val om Bran te doden. Mallolwch had tweehonderd mannen in het huis verstopt, waarbij elk van zijn mannen zich verschool in zakken die aan elke pilaar van het huis hingen.

Evnissyen ging als eerste het huis in en hem werd verteld dat deze zakken meel bevatten. Evnissyen kneep in elke zak en doodde zo alle 200 mannen.

In het huis ontmoetten Bran en Mallolwch elkaar om de kroning van Gwern, zoon van Branwen, bij te wonen. Allen behalve Evnissyen waren blij om Gwern gekroond te zien als koning. Toen Gwern voor zijn oom stond, pakte Evnissyen de jongen bij zijn voeten en wierp Gwern in een vuur. Branwen probeerde haar zoon te redden, maar Bran hield haar tegen en beschermde zijn zuster met zijn schild, omdat er gevechten uitbraken tussen de Britten en de Ieren.

Die Ierse krijgers die door Evnissyen in de leren zakken waren gedood, werden in de magische ketel der wedergeboorte geworpen. De dode krijgers werden opgewekt. Naarmate de Ierse krijgers sneuvelden in de strijd, werden ze ook weer tot leven gebracht door de ketel der wedergeboorte.

Er werd een hevig gevecht geleverd in en buiten het huis. De strijd begon in het voordeel van Mallolwchs krijgers te keren, omdat degenen die stierven weer tot leven werden gebracht.

Evnissyen besefte dat zijn arrogantie vernietiging had gebracht over zijn familie en de mannen van Brittannie. Het was hij die onenigheid had veroorzaakt tussen de twee eilanden. Evnissyen slaagde erin de ketel der wedergeboorte te bereiken. De Ieren vonden hem tussen de dode Ierse krijgers, dus wierpen ze Evnissyen in de ketel. Evnissyen strekte zich uit in de ketel, zodat deze in vier stukken brak. Dit brak echter ook Evnissyens hart.

Met de ketel der wedergeboorte vernietigd, slaagden de Britten erin de overwinning van de Ieren af te snoepen. Elke Ier werd gedood in de oorlog, inclusief Mallolwch en Gwern, Branwens zoon. De meeste Ierse vrouwen en kinderen werden ook gedood, behalve vijf zwangere vrouwen die aan het bloedbad ontsnapten door zich in een grot te verbergen.

De verliezen onder Brans leger waren ook buitengewoon hoog. Slechts zeven mannen overleefden de oorlog, waaronder Manawyddan en Pryderi. Bran liep een dodelijke wond op aan zijn voet door een vergiftigde speer.

Bran vertelde zijn broer zijn hoofd af te hakken, aangezien het onmogelijk zou zijn om zijn reusachtige lichaam terug te dragen naar Brittannie voor begrafenis. Zijn hoofd zou gezelschap houden aan de zeven overlevenden. Brans hoofd zou in staat zijn met hen te praten en hen te vermaken in de hal van Gwales. Bran voorspelde ook dat ze tachtig jaar in Gwales zouden blijven totdat iemand de deuren naar Cornwall zou openen. Daarna moesten ze zijn hoofd begraven op de Witte Heuvel in Londen. Dus hakten ze Brans hoofd af.

De zeven overlevenden en Branwen keerden terug naar Brittannie en landden bij Aber Alaw in Tal Ebolyon. Branwens hart was zwaar, omdat zoveel levens verloren waren gegaan in de oorlog. Branwen stierf van verdriet. Ze begroeven haar aan de oever van de Alaw.

Vergadering van het Wonderbaarlijke Hoofd

De zeven overlevenden waren Manawyddan zoon van Llyr, Pryderi zoon van Pwyll, Taliesin de Bard, Ynawg, Glinyeu zoon van Taran, Gruddyeu zoon van Muryel, en Heilyn zoon van Gwynn de Oude.

Manawyddan en de andere overlevenden arriveerden in Harddlech. Hier vernamen ze dat Casswallawn, zoon van Beli, de macht had gegrepen in Brittannie tijdens Brans afwezigheid. Casswallawn had zes van de stamhoofden vermoord. Casswallawn was onzichtbaar omdat hij een magische mantel droeg. Casswallawn deed zijn neef geen kwaad, maar Caradawg, de zoon van Bran, stierf van verdriet bij de dood van zijn zes metgezellen.

De zeven overlevenden brachten zeven jaar door in Harddlech, genietend van het eten en vermaak door het gezang van de Vogels van Rhiannon. Daarna vertrokken ze uit Harddlech naar Gwales in Penvro.

Het huis van Gwales had een koninklijke hal met drie deuren. Twee deuren waren geopend, terwijl de derde deur, gericht op Cornwall, gesloten bleef. Het hoofd van Bran vertelde hen dat zolang de derde deur gesloten bleef, de zeven in Gwales konden blijven.

De zeven mannen kwamen in Gwales (mogelijk in Cornwall), dat zoiets als een Andere Wereld was, waar ze hun verdriet en verlies vergaten zolang ze de verboden deur in de grote hal niet openden. Ze leefden in Gwales met Brans hoofd, zodat de hal bekendstond als de Vergadering van het Wonderbaarlijke Hoofd.

Ze woonden daar tachtig jaar, totdat een van de mannen (Heilyn zoon van Gwynn) besloot de verboden deur te openen. Alle herinneringen aan verdriet en verlies keerden bij hen terug.

Ze verlieten Gwales met Brans hoofd en gingen naar Londen, waar ze Brans hoofd begroeven op de Witte Heuvel.