Heer Yvain (Owain)

Yvain (Ywain of Owain) was de zoon van Koning Urien. Yvain stond in de Welshe legende bekend als Owain.

De meeste vroege legenden geven Yvains moeders naam niet, maar sommige latere legenden zeggen dat Yvains moeder Morgan le Fay was, de halfzuster van Koning Arthur en echtgenote van Urien (zoals in de Suite du Merlin (Post-Vulgaat) en in Le Morte d’Arthur). Volgens de Vulgaat Merlijn was Yvains moeder Brimesent.

Volgens de Welshe Triaden was Urien Rheged getrouwd met de godin Modron, de dochter van de god Avallach. De legende wil dat Modron de moeder was van Owain (Yvain). Owain had ook een zuster genaamd Morvudd. In de Vrouwe van de Fontein (Mabinogion) was zijn vader Urien, maar zijn moeder werd niet vermeld. Zijn grootvader was Kynverchin of Kynvarch, en hij was een volle neef van Gwalchmei (Gawain).

Hij stond bekend als Yvain de Dappere of Yvain de Grote. Er waren verscheidene personages die Yvain heetten. Yvain had ook een broer met dezelfde naam, maar deze Yvain stond gewoonlijk bekend als Yvain de Bastaard. In de Vulgaat Lancelot zijn er andere Yvains, waaronder Yvain van Lionel, Yvain van de Witte Handen, Yvain van Cenel (of van Rivel) en Yvain het Hert.

Yvain was de held van hetzelfde verhaal verteld door Welshe, Franse en Engelse auteurs. De Welshe titel was de Vrouwe van de Fontein, waar de held Owain of Owein was, de zoon van Uryen Rhegd (Urien). Chrétien de Troyes schreef de Franse versie genaamd Ridder van de Leeuw of Yvain (ca. 1170). De Engelse versie heette Ywain and Gawain (ca. 1350).

Yvain doodde de ridder van de fontein (bekend als Esclados de Rode in Ridder van de Leeuw en als de Zwarte Ridder in het Mabinogion), maar werd gevangen in het kasteel van zijn tegenstander. Lunete (Luned), een metgezellin van de Vrouwe van de Fontein (Laudine?), hielp Yvain te ontsnappen en hielp de held ook bij het het hof maken aan en trouwen met de gravin. Zie Yvain en de Vrouwe van de Fontein voor het volledige verhaal.

Toen hij een toernooi bijwoonde, bleef hij te lang aan Koning Arthurs hof, wat een scheiding veroorzaakte tussen hem en zijn vrouw. Een scheiding die Yvain zijn verstand deed verliezen, totdat hij van de waanzin werd genezen door een vrouwe.

Yvain won een vreemde metgezel toen hij een leeuw redde en een draak doodde. Yvain ging op een reeks avonturen om de ene vrouwe na de andere te helpen. Met de hulp van de leeuw doodde Yvain de reus Harpin van de Berg (Harpin de la Montagne).

Een van de vrouwen die hij redde was Lunete. Lunete was in ongenade gevallen bij de Vrouwe van de Fontein, en de jaloerse hofmeester van de vrouwe smeedde een complot om haar te laten executeren. Yvain versloeg de hofmeester en zijn broer door middel van een rechtsduel.

Lunete hielp uiteindelijk Yvain om verzoend te worden met zijn vrouw Laudine. Er werd gezegd dat Yvain de vader was van Idrus, volgens Geoffrey of Monmouth.

Volgens Geoffrey werd Yvain koning van Albany (Schotland) toen zijn oom Auguselus werd gedood in de strijd tegen Mordreds leger bij de landing van Richborough. Geoffrey vermeldt niet of Yvain stierf in de Slag bij Camlann of niet.

Volgens de Vulgaatcyclus leidde Yvain het eerste bataljon in de Slag bij Salisbury Plain (Camlann) en doodde vele Saksen. Yvain redde Arthur van de Koning van Northumbrië, die hij doodde. Yvain hielp Arthur weer te bestijgen, om vervolgens door Mordred te worden neergeslagen.

Toen Yvain ontdekte dat zijn moeder een complot had gesmeed om zijn vader te vermoorden, redde hij zijn slapende vader voordat Morgan een slag kon toebrengen met het zwaard van haar vader. In plaats van zijn moeder te laten arresteren of doden, liet Yvain haar ontsnappen, op voorwaarde dat Morgan nooit meer zou proberen haar echtgenoot te vermoorden.

Toen Arthur aan het hof onthulde wat zijn zusters complotten tegen hem waren, verdacht hij ook zijn neef (Yvain). Aangezien hij Yvain niet kon vertrouwen, verbande Arthur hem van het hof. Vanwege Gawains liefde voor zijn neef verliet ook hij Arthurs hof en vergezelde Yvain in hun avonturen, waar zij Marhaus (Morholt) ontmoetten, zwager van de Koning van Ierland.

Afgezien van de Welshe Vrouwe van de Fontein verscheen Owain (Yvain) veelvuldig in de middeleeuwse Welshe literatuur.

Owain verscheen in de Droom van Rhonabwy, waar hij een bordspel (gwyddbwyll) speelde tegen Arthur terwijl er gevechten plaatsvonden tussen Arthurs schildknapen en Owains raven. Hier waren raven Owains symbolen. In Peredur was Owain de eerste ridder die de jonge held Peredur (Perceval) ontmoette.

Owains naam verscheen ook meerdere malen in de Welshe Triaden waar namen in drietallen werden gegroepeerd. Owain werd vermeld als een van de “Drie Schone Prinsen (Gezegende Koningen) van het Eiland Brittannië” (de andere namen waren Rhun zoon van Maelgwn en Rhufawn befr de zoon van Deorath Wledig) en een van de “Drie Strijdridders aan het Hof van Arthur” (de anderen waren Lancelot du Lac en Cadwr (Cador), de Graaf van Cornwall). En zijn paard heette Gespleten-Hoef, een van de “Drie Geplunderde Paarden van het Eiland Brittannië”.

Owain en zijn vader Urien Rhegd lijken echte historische figuren te zijn geweest die leefden in de late zesde eeuw na Christus, een generatie of twee na de tijd van Arthur. Rhegd (Rheged) was een Welsh koninkrijk in het Oude Noorden (Schotse Laaglanden). Urien en Owain leidden het verzet tegen de binnenvallende Angelen. In het Boek van Taliesin bevond zich een gedicht of lofrede om Urien en Owain te prijzen en te herdenken, alsook degenen die in de strijd vielen. Owain stierf in de strijd, gedood door Flamdwyn.