Mabinogion

Celtic

Het Mabinogion was een verzameling van elf (twaalf) verhalen uit de Welshe mythen. De verhalen van het Mabinogion zijn bewaard gebleven in twee manuscripten, het Witte Boek van Rhydderch (ca. 1325) en het Rode Boek van Hergest (ca. 1400). Hoewel het Rhydderch-manuscript het oudste van de twee was, overleefden de verhalen van Lludd, Culhwch en Owein slechts in fragmenten, terwijl de Droom van Rhonabwy volledig verloren ging. Alleen het Hergest-manuscript bevatte alle elf verhalen.

Het Mabinogion werd voor het eerst in het Engels vertaald door Lady Charlotte Guest. Het was Lady Charlotte die de titel “Mabinogion” aan deze verzameling verhalen gaf. Lady Charlotte voegde ook een twaalfde verhaal toe genaamd Hanes Taliesin (“Verhaal van Taliesin”), behorend tot de Onafhankelijke groep. Het Hanes Taliesin werd echter niet aangetroffen in de twee vroege manuscripten, waardoor sommige latere vertalingen van het Mabinogion het verhaal van Taliesin niet bevatten.

De verhalen uit het Mabinogion kunnen in drie categorieen worden verdeeld. De eerste vier verhalen behoren tot de Vier Takken van de Mabinogi (“Pedair Cainc y Mabinogi”). De volgende vier (of vijf, indien Taliesin wordt meegerekend) waren de Onafhankelijke verhalen, waarin Arthur in twee ervan ten tonele verscheen. De laatste drie verhalen vallen in een categorie die bekendstaat als de Welshe romances, vergelijkbaar met die van de Franse romances geschreven door Chretien de Troyes.

Wat waren de vier Takken van de Mabinogi? Deze vier verhalen werden in de juiste volgorde verteld, waarbij Pryderi in alle vier de verhalen voorkwam, maar hij speelde slechts een bijrol in elk verhaal. Het begon in Pwyll Heer van Dyved met zijn geboorte, en eindigde met Peredurs dood in het vierde verhaal, Math Zoon van Mathonwy.

Bij de onafhankelijke verhalen betrof De Droom van Maxen een keizer die trouwde met een meisje dat hij in zijn droom had gezien, terwijl in Lludd en Llevelys het verhaal ging over Brittannie dat leed onder drie vreemde plagen. Twee andere verhalen betroffen Arthur en zijn metgezellen (niet van de Ronde Tafel). Het belangrijkste van deze twee werd geschreven in 1100 en heet Culhwch en Olwen. Het andere heette de Droom van Rhonabwy.

De Welshe romances waren vergelijkbaar met de populaire Franse Arthur-romances geschreven door Chretien de Troyes (fl. 1165-1190). Aangezien deze drie romances tot de reguliere Arthur-literatuur behoorden, heb ik Peredur slechts kort samengevat en de verhalen van Chretien gebruikt in plaats van Owein en Geraint uit het Mabinogion.

Vier Takken van de Mabinogi

De Vier Takken van de Mabinogi (Pedair Cainc y Mabinogi) waren vier Welshe verhalen van het eigenlijke Mabinogion. Deze verhalen werden op volgorde verteld.

Wat interessant is, is dat Pryderi, de zoon van Pwyll en Rhiannon, in alle vier de verhalen voorkomt, van zijn geboorte in het eerste verhaal tot zijn dood in het laatste van de Takken. Toch was hij nooit het hoofdpersonage in een van de verhalen.

Het eerste en derde verhaal waren gecentreerd rond het koninkrijk Dyved, geregeerd door Pwyll en Pryderi, in het zuiden van Wales, terwijl het tweede verhaal zich afspeelde in Brittannie (Engeland, geregeerd door Bran) en Ierland. Het laatste verhaal concentreerde zich op Gwynedd, het noordelijke koninkrijk van Wales, geregeerd door Math, de broer van Don.

Drie Welshe Romances

Vijf Onafhankelijke Verhalen

Gerelateerde pagina’s

Welshe Romances

De laatste drie verhalen in het Mabinogion waren Welshe romances, bekend als Tair Rhamant, vergelijkbaar met die geschreven door de Franse dichter Chretien de Troyes, die actief was in de tweede helft van de twaalfde eeuw.

Het Gereint Zoon van Erbin of Geraint en Enid uit het Mabinogion vertoont opvallende gelijkenis met Chretiens Erec en Enide. De Vrouwe (of Gravin) van de Fontein liep parallel met Chretiens Ridder van de Leeuw (Yvain).

Het verband tussen Peredur en Conte du Graal (of Perceval) was vergelijkbaar maar had minder gemeen dan de andere verhalen. In plaats van dat Peredur de graal had gezien in het kasteel van zijn oom (zoals in Perceval), zag hij een afgehakt hoofd op een schaal!

In feite werden de drie romances hoogstwaarschijnlijk geschreven na Chretien de Troyes en waren ze beinvloed door de Franse schrijver. Deze drie romances toonden aan dat ze ook beinvloed waren door hoofse manieren en ridderschap. De helden waren onmiskenbaar ridders, die afwezig waren in de andere verhalen.

Ik heb de laatste drie verhalen in het Mabinogion om twee redenen weggelaten.

Deze verhalen waren meer verweven met de Arthur-legende en de overeenkomsten tussen de Franse en Welshe versies geven mij enige rechtvaardiging om er niet meer tijd aan te besteden.

De tweede reden waarom ik de voorkeur gaf aan de Franse versie was dat Chretien meer details en leven toevoegde aan de personages en scenes dan de Welshe versies. De Welshe romances waren minder verfijnd dan die van Chretien.

Daarom heb ik de Franse versies van deze romances opgenomen die te vinden zijn bij de Arthur-legenden.

Hieronder staan de drie links naar de Arthur-romances:

Als u geinteresseerd bent in de Welshe versie van de stamboom van Arthur, zie het Huis van Arthur en Culhwch.

Aangemaakt:13 mei 2000

Gewijzigd:16 mei 2024