Huizen van de Graalbewaker en de Graalheld

Arthurian Legends

Net zoals er enige verwarring bestaat over de genealogie van koning Arthur, geldt dat ook voor het Huis van de Graalheld.

Opnieuw heb ik deze pagina in twee brede categorieen verdeeld: die van bronnen uit de vroege tradities, en die van de latere tradities, afhankelijk van de verschillende teksten en hun helden.

De vroege traditie is die waarin de hoofdheld Perceval is; teksten die dateren van voor de Vulgaatcyclus (voor 1227).

De latere traditie berustte uiteraard op de Vulgaatcyclus en de Post-Vulgaatcyclus, waarin de Graallegende een nieuwe held kreeg, Galahad. De Engelse schrijver Sir Thomas Malory baseerde zich op de latere traditie voor zijn Le Morte d’Arthure. Ondanks dat Galahad de hoofdheld was, heb ik ook de genealogie van Perceval opgenomen waar hij andere familieleden had.

Vroege traditie

Huis van Perceval (versie van Chretien de Troyes)

Dit is de familie van Perceval, volgens het eerste verhaal over de Graal, geschreven door Chretien de Troyes, genaamd Conte du Graal of Perceval (1185).

De Visserkoning was zijn oom, evenals de kluizenaar. De enige andere personen in zijn familie waren zijn moeder en zijn nicht. Geen van de familieleden werd bij naam genoemd.

Er werd gesuggereerd dat Percevals vader en twee oudere broers werden gedood, mogelijk voor of kort na zijn geboorte.

In het 2e Vervolg en het Vervolg van Gerbert de Montreuil (4e Vervolg) had Perceval een zuster. Het werk van Chretien noemde geen zuster, behalve een pleegzuster, die eigenlijk zijn nicht was.

Zie Conte du Graal over Perceval.

Huis van Perceval (versie van Robert de Boron)

Volgens de Franse dichter Robert de Boron, die de Graaltrilogie schreef (Joseph d’Arimathie, Merlin en Perceval), waren Perceval en de Visserkoning (Alain le Gros) verwant aan Jozef van Arimathea, een leerling van Jezus Christus. Percevals grootvader heette Bron, de Rijke Visser, die de Graal naar Brittannie had gebracht. Percevals vader kreeg de naam Alain de Gros, de Visserkoning. Alain was de jongste van twaalf broers.

Merk op dat in de Didot Perceval of Proza-Perceval, Bron de Visserkoning was, en hij ziek was, niet verminkt. Er was ook geen aanwijzing dat Perceval in deze versie broers had.

Merk op dat in de andere Graalromans Perceval langs moederszijde verwant was aan de Visserkoning (bijv. zijn oom van moederszijde), maar niet hier en in de Didot Perceval, waar hij van de directe lijn van de Visserkoning was langs vaderszijde.

Zie Didot Perceval voor het verhaal van Perceval, en Oorsprong van de Graal voor de legende van Jozef van Arimathea.

Huis van Perlesvaus (uit Le Haut Livre du Graal of Perlesvaus)

Bovenstaande genealogie is ontleend aan het Le Haut Livre du Graal (Hoge Geschiedenis van de Graal), ook bekend als Perlesvaus (ca. 1210). Perlesvaus was een andere naam voor Perceval. De monniken van Glastonbury schreven waarschijnlijk de Perlesvaus. Glastonbury was ooit een eiland te midden van een moeras. Sommigen hebben de Glastonbury Tor geidentificeerd als Avalon en de plaats waar Arthur samen met Guinevere begraven lag.

Hier waren Percevals ouders Alain le Gros en Yglais. Yglais behoorde tot het geslacht van Jozef van Arimathea, terwijl Alain behoorde tot dat van Nicodemus, die Jozef van Arimathea had geholpen bij het bedekken van Jezus’ lichaam met het lijkkleed. (Lees 19.38-42 uit het Evangelie van Johannes van het Nieuwe Testament.)

Hier hebben we de Visserkoning die een andere persoon was dan Pelles, de Koning van het Lagere Volk; beiden waren de broers van Yglais en ooms van Perceval. Sommige legenden combineerden Pelles en de Visserkoning tot een persoon, zoals in de Vulgaat- en Post-Vulgaatcycli, evenals in Sir Thomas Malory’s Le Morte d’Arthur.

Net als in de versie van Boron had Alain elf broers, maar in Perlesvaus was hij de oudste zoon van Gais le Gros. Geen van Alains broers leefde langer dan twaalf jaar na het ontvangen van de ridderslag, en ieder van hen werd gedood in strijd of op avontuur. Aangezien er te veel broers zijn om in de stamboom op te nemen, worden hun namen hieronder gegeven:

Gorgalians, Bruns Brandnils, Bertholez Chauz, Brandalus van Wales, Elinant van Escavalon, Calobrutus, Meralis van de Paleisweide, Fortunes van de Rode Heide, Melaarmaus van Abanie, Galians van de Witte Toren en Alibans van de Verlaten Stad.

In de meeste verhalen over Perceval stierf zijn moeder van verdriet omdat hij haar verliet om ridder te worden. In de Perlesvaus was het anders. Percevals vader stierf, terwijl zijn moeder gedurende het grootste deel van Percevals avonturen bleef leven. Percevals vader en ooms werden allen begraven in een graf op een eiland van onbekende locatie.

Huis van Parzival (versie van Wolfram von Eschenbach)

Parzival is een groot Duits meesterwerk van Wolfram von Eschenbach, geschreven rond 1210. Parzival is niet zozeer een vertaling van Chretien de Troyes’ Perceval; het is veeleer de schepping van iets nieuws.

Merk op dat, afgezien van Arthur en Lot, veel namen zijn veranderd. Zo is Perceval veranderd in Parzival, Gawain in Gawan, Guinevere in Ginover, Sangive was Arthurs zuster, enzovoort. Anfortas is de Graalkoning. Zelfs de naam Graal is veranderd in “Gral” of “Gral”.

Latere traditie

De informatie uit de volgende stambomen is verkregen uit bronnen van de verhalen van de Vulgaatcyclus en de Post-Vulgaatcyclus.

Huis van Pellinor

Volgens de Vulgaatcyclus en de Post-Vulgaatcyclus verscheen er een nieuwe held als de held van de Graalzoektocht, die de oorspronkelijke held Perceval verdrong. De stamboom van Perceval wordt hier getoond, waarin Perceval niet langer verwant is aan de Visserkoning, zoals in de vroege traditie.

Perceval werd nu gezien als de zoon van koning Pellinor.

De Visserkoning of Graalbewaker was nu verwant aan de familie van Lancelot, in het bijzonder aan Galahad. Zie Huis van Lancelot en de Visserkoning.

Zie Zoektocht naar de Heilige Graal (traditie van Galahad).

Huis van Lancelot en de Visserkoning

Toen de Vulgaatromans werden geschreven, kreeg de Graallegende een nieuwe held - Galahad. Galahad verving de eerdere held, Perceval, en de inhoud kreeg een meer spirituele betekenis, met meer christelijke motieven en symboliek dan ooit tevoren. Niet alleen hadden we een nieuwe held, maar alle avonturen waren ook anders. (Zie Vroege traditie voor de stambomen van Perceval.)

Merk ook op dat Perceval niet langer verwant was aan de Visserkoning of de Graalbewaker. Perceval was nu de zoon van koning Pellinor. Zie de vorige stamboom, getiteld het Huis van Pellinor.

Er bestaan twee verschillende versies van de genealogie van Lancelot en de Graalbewaker: Vulgaat en Post-Vulgaat.

Zie Zoektocht naar de Heilige Graal (traditie van Galahad) voor het verhaal over Galahad.

Vulgaatversie

De voornaamste bronnen van de Vulgaatgenealogie komen uit de Vulgaatromans: De Geschiedenis van de Graal, Merlin, Lancelot en De Zoektocht naar de Heilige Graal.

Deze stamboom biedt meer detail dan de Post-Vulgaatstamboom. Ik heb alle voorouders van Lancelot en het Huis van de Graalbewaker volledig opgesomd, helemaal terug tot de tijd van Jozef van Arimathea. (Nou ja, zo volledig als het kan worden. De legende beweerde dat Lancelot en Galahad afstammelingen waren van koning David, maar geen middeleeuwse schrijver gaf een lijst van namen die zo ver teruggaat in de tijd. Lancelot was een afstammeling van koning David langs moederszijde.)

Aan Lancelots zijde begon de Graallegende met zijn voorvader Nascien (of Seraphe, zijn Saraceense naam). Terwijl de lijn van koning Pelles helemaal teruggaat tot de zuster van Jozef van Arimathea. Wat betreft de lijn van Jozef zelf, hij kon afstammelingen claimen zoals koning Urien en zijn zoon Yvain. Nascien was een tijdgenoot van Jozef.

Beide lijnen zijn te vinden in het Vulgaatwerk genaamd De Geschiedenis van de Graal. Het huis van Jozef van Arimathea is te vinden in de hoofdstukken 38 en 40. Het geslacht van Nascien is te vinden in het laatste hoofdstuk, 41. Andere Vulgaatwerken (zoals Merlin, Lancelot en de Zoektocht) hielpen mij andere namen aan te vullen die niet in de Geschiedenis te vinden zijn.

Er dient opgemerkt te worden dat sommige namen tweemaal in de stamboom voorkomen. Er zijn twee Nasciens, twee Alain de Dikke, en twee Lancelots. De held Lancelot van het Meer dient onderscheiden te worden van zijn grootvader, koning Lancelot.

Er zijn ook feitelijk drie Galahads. Toen Lancelot van het Meer werd geboren, was zijn naam eigenlijk Galahad. Galahad is ook de naam van Lancelots zoon, de ware Graalheld. Een andere Galahad was een koning van Hoselice (de oude naam voor Wales), en hij was tevens de zoon van Jozef van Arimathea.

Deze Galahad van Hoselice was een voorouder van koning Urien van Gorre en zijn zoon Yvain. Helaas kennen we alleen Galahads zoon Lysanor; de rest van de Galahad-Urien lijn noemt geen andere namen.

Er zijn ook twee Elaines. De ene Elaine is de moeder van Lancelot en echtgenote van koning Ban. Lancelots moeder stond bekend als de Koningin van Groot Verdriet, omdat zij haar echtgenoot en zoon op dezelfde dag verloor.

De andere Elaine was de dochter van koning Pelles. Zij was de Graalmaagd die Lancelots minnares werd en de moeder van de held Galahad.

Josephus, zoon van Jozef van Arimathea, was puur een uitvinding van de Vulgaatschrijvers, omdat hij niet voorkomt in de vroege traditie.

Eerdere verhalen (traditie van Perceval) vertelden dat het Alain (Alain de Dikke) was, zoon van Bron, die de voorouder van de Graalfamilie was, maar in de Vulgaatlegende was de Graalkoning een afstammeling van Joshua, een van Alains broers.

Het Graalverhaal vervolgde met de bewering dat Galahad de laatste was van Nasciens edele geslacht, maar ik denk dat zij Helain de Witte zijn vergeten, de zoon van de held Bors, die ook van Nasciens geslacht was. Helain werd de Keizer van Constantinopel, maar er bestaan geen legenden hierover (… althans voor zover ik kan nagaan).

Omwille van de volledigheid heb ik ook het geslacht van Lot en Gawain opgenomen. Zij waren directe afstammelingen van Peter, een verwant van Jozef en Josephus. Het is onzeker of Peter een neef of achterneef was van Josephus.

Post-Vulgaatversie

De Post-Vulgaatgenealogie biedt minder detail dan de Vulgaatstamboom. Deze stamboom kan ook worden gebruikt bij Sir Thomas Malory’s Arthurroman: Le Morte d’Arthur.

Het voornaamste verschil dat opvalt is dat de Post-Vulgaatstamboom laat zien dat Pellehan de broer van koning Pelles was, niet de vader, zoals in de Vulgaatcyclus. Pelles’ vader was Parlan in de Post-Vulgaat, maar in het Engelse Le Morte d’Arthur was het Pellam. De Post-Vulgaat toont ook niet alle voorouders van koning Pelles en Lancelot.