Elaine van Corbenic

In de Vulgaatcyclus en latere werken was Elaine van Corbenic een minnares van Lancelot en de moeder van Galahad.

In Chretien de Troyes’ Conte du Graal schreef hij dat een vrouw de Graal droeg in een processie voor Perceval. Deze jonkvrouw kreeg geen naam, noch was er enige aanwijzing dat zij een dochter of nicht van de Visserkoning was. Dit veranderde in de Prose Lancelot (Vulgaatcyclus). De Graal draagster werd genoemd: Elaine, Amite, Helaine of Helizabel, dochter van koning Pelles, de Visserkoning en Heer van Corbenic.

Men dient er echter op te wijzen dat de auteur in het vroege deel van de Prose Lancelot haar Amite noemde in plaats van Elaine. Haar schoonheid werd vergeleken met die van Guinevere, de koningin van Arthur. Alleen Amite en Helen (of Elaine) de Onvergelijkelijke konden de schoonheid van Guinevere evenaren. Vervolgens stelde de auteur dat Amites ware naam Helizabel (Heliabel) was. In de precyclische versie van de Prose Lancelot werd vermeld dat Heliabel de zuster van Perceval was, terwijl anderen haar Dindraine noemden.

Deze Graaljonkvrouw Elaine werd ook verward met Elaine de Onvergelijkelijke. In de Lancelot Proper (Vulgaat) werden zij als twee verschillende personen onderscheiden. Elaine (de Graaljonkvrouw) was de dochter van koning Pelles, terwijl Elaine de Onvergelijkelijke de nicht was van de Heer der Moerassen en de echtgenote van Persides de Rode van het Kasteel van Gazevilte. Maar in Merlijn (Vulgaat) maakte de auteur geen onderscheid tussen de twee en noemde hij Pelles’ dochter Elaine de Onvergelijkelijke, de echtgenote van Persides de Rode.

Toen Lancelot naar Kasteel Corbenic kwam, wilde Pelles dat de grootste ridder ter wereld de vader zou worden van de toekomstige Graalheld.

Brisane, de gouvernante van Elaine, was tevens een tovenares. Brisane gaf Lancelot een drankje dat hem deed geloven dat hij de liefde bedreef met koningin Guinevere, terwijl de held in werkelijkheid sliep met Elaine. Uit deze vereniging werd een kind verwekt, en Elaine werd de moeder van Galahad de Zuivere Ridder, bij haar minnaar Lancelot. Galahad zou de ridder worden die het koninkrijk herstelde dat door een krachtige betovering was verwoest.

Het verhaal gaf ook aan dat Elaine met Lancelot sliep, niet alleen omdat zij geïnspireerd was door liefde voor de held, maar ook in de hoop dat zij een zoon zou baren die haar volk en het koninkrijk van haar vader zou redden.

Het is opmerkelijk dat de zoon die uit de vereniging van een ongehuwd paar werd geboren, het zogenaamd heilige christelijke voorwerp zou verwerven. Normaal gesproken zouden christenen de vereniging tussen Lancelot en Elaine beschouwen als de zonde van ontucht, en Galahad als het resultaat van een zondige geboorte: onwettigheid en buitenechtelijkheid. Daarin verschilde het niet van overspel, dat Lancelot had gepleegd met koningin Guinevere, en Elaine zou net als Guinevere veroordeeld zijn geworden. Toch gaf de auteur aan dat dit een bijzondere vereniging was. Elaine was maagd en kuis, de draagster van de Graal. Hoewel Elaine haar maagdelijkheid zou verliezen aan de beste ridder ter wereld, zou haar zuiverheid worden doorgegeven aan haar zoon. Een van de redenen waarom Galahad in zijn queeste zou slagen was dat hij puur was gebleven: hij had zijn maagdelijkheid en kuisheid behouden.

Zie Elaine en Galahad in Lancelot du Lac.

In de Queste del Saint Graal was Elaine de Graal draagster toen de drie Graalridders uiteindelijk in Corbenic aankwamen.