Het einde van de Odyssee: Hoe Odysseus weer aan de macht kwam

Het einde van de Odyssee zoals het is, wordt nog steeds fel bediscussieerd in de literaire wereld, waarbij verschillende geleerden erover debatteren. Om dit debat volledig te begrijpen, moeten we de gebeurtenissen van het werk doornemen.

Wat is de Odyssee?

De Odyssee begint na de Trojaanse Oorlog. Odysseus en zijn mannen staan op het punt om terug te keren naar Ithaca na de oorlog die hen van huis had weggenomen. Hij verzamelt zijn mannen op schepen en zet koers over de zeeën. Ze komen talloze eilanden tegen met verschillende gevaren, waardoor hun reis jarenlang wordt vertraagd en de mannen een voor een sterven.

In woede stuurt Zeus een bliksemschicht naar het schip van Odysseus te midden van een storm, waarbij alle mannen verdrinken en Odysseus als enige overlevende achterblijft. De laatste doden vielen op het eiland Helios, waar de overgebleven mannen van Odysseus de gouden runderen slachtten en de gezondste aan de goden offerden.

Odysseus spoelt aan op het eiland Ogygia, waar de nimf Calypso woont. Hij wordt zeven jaar lang op haar eiland gevangen gehouden voordat Athena pleit voor zijn vrijlating. Eenmaal vrijgelaten, zet hij koers naar Ithaca, maar wordt hij uit de koers gebracht door een storm gestuurd door Poseidon. Hij spoelt aan in Scheria, waar de Feaken woonden. Het zeevarende volk van Scheria wordt geregeerd door hun koning, Alcinous, de kleinzoon van de Griekse god Poseidon.

Odysseus bekoort de Feaken terwijl hij het verhaal van zijn avonturen vertelt, waarbij hij zichzelf presenteert als de held en enige overlevende van zijn ongelooflijk turbulente reis naar zijn geboortestad. De koning, Alcinous, volledig geïntrigeerd door zijn verhaal, bood aan hem naar huis te sturen met een handvol mannen en een schip.

De Feaken zijn zeevarende individuen die uitblinken in navigatie, zeilen en alles wat met water te maken heeft. Dit vertrouwen komt doordat Poseidon, hun beschermheer, de peetvader is van Alcinous en zij de bescherming van de Griekse god genoten. Odysseus wordt in één stuk naar huis gestuurd en vermomt zich als een bedelaar om moordaanslagen door de vrijers van zijn vrouw te voorkomen. Hij begeeft zich in de richting van zijn oude vriend, Eumaeus, waar hem onderdak, voedsel en een warm bed voor de nacht worden aangeboden.

In Ithaca

Ondertussen worden Odysseus’ vrouw, Penelope, en zoon, Telemachus, geconfronteerd met een eigen strijd; honderden vrijers dingen naar de hand van Penelope. Het duo van moeder en zoon houdt vast aan de hoop dat de terugkeer van Odysseus slechts een paar nachten weg is, maar verliest langzaam de hoop met elk voorbijgaand moment. Omdat de troon van Ithaca al geruime tijd leeg staat, wil de vader van Penelope dat ze trouwt met een man van zijn keuze. In plaats van het bevel van haar vader op te volgen, kiest Penelope ervoor om in Ithaca te blijven en de vrijers te vermaken, waarbij ze haar keuze voor een man tot het allerlaatst uitstelt.

Vanwege de Griekse gewoonte van Xenia eten de vrijers hun voedsel en drinken ze hun wijn, volgens de Griekse tradities. Maar in plaats van de royale gastvrijheid van Telemachus en zijn moeder te beantwoorden, zijn de vrijers respectloos en negeren ze het gezag van Telemachus, waarbij ze zelfs zover gaan dat ze zijn ondergang beramen.

De reis van Telemachus

Om de jonge prins van Ithaca te redden van de snode plannen van de vrijers, spoort Athena, vermomd als Mentor, hem aan tot een ontdekkingsreis naar zichzelf onder het mom van het vinden van de verblijfplaats van zijn vader. Tijdens het eerste bezoek aan Nestor, de koning van Pylos, leert Telemachus een vurig spreker te zijn en vertrouwen en loyaliteit te zaaien als een koning. Daarna bezoeken ze Menelaüs, koning van Sparta, waar het geloof van Telemachus in zijn vader wordt bevestigd. Zijn zelfvertrouwen straalt wanneer hij eindelijk de bevestiging krijgt die hij moest horen – zijn vader was in leven en wel.

Athena spoort Telemachus aan om onmiddellijk terug te keren naar Ithaca om Eumaeus te bezoeken, wat loyaliteit als een van de motieven in de Odyssee laat zien. Hij komt aan in de hut van Eumaeus en wordt met open armen ontvangen; hij gaat naar binnen en ziet een bedelaar in lompen bij het vuur zitten. Daar wordt onthuld dat dit zijn vader, Odysseus, is. Na hun begroeting smeden ze een plan om alle vrijers af te slachten die naar de hand van Penelope dinger.

Nog steeds vermomd als bedelaar bezoekt hij het paleis en ontmoet hij Penelope. De koning van Ithaca prikkelt de nieuwsgierigheid van de koningin wanneer ze de wedstrijd voor haar hand aankondigt. De winnaar zal automatisch met de koningin trouwen. Odysseus, nog steeds gekleed als bedelaar, wint de wedstrijd en richt zijn boog op de vrijers. Odysseus en Telemachus vechten zich vervolgens een weg door de vrijers en vermommen het bloedbad als een bruiloft.

De families van de vrijers komen uiteindelijk achter de dood van hun dierbaren en proberen wraak te nemen. Eueithes, de vader van Antinous, leidt de aanval, net zoals zijn zoon de vrijers leidde. Hij overtuigt de families om wraak te nemen op Odysseus door het huis van zijn vader binnen te stormen en gerechtigheid te eisen voor hun gedode zonen. De strijd tussen de families en de mannen van het huis van Odysseus komt tot een einde wanneer Athena neerdaalt en Laertes, de vader van Odysseus, de kracht en mobiliteit geeft om Eueithes te doden. Zodra de leider was gedood, was de oorlog voorbij en kwam er vrede in het land terwijl Odysseus de troon besteeg.

De dood van de vrijers en wraak

De dood van de vrijers als rechtvaardige straf voor hun hybris en gebrek aan respect ligt in lijn met de pogingen van het verhaal om licht te werpen op het belang van het volgen van Griekse gebruiken. Xenia als een van de thema’s in de Odyssee was gevormd uit diep respect en wederkerigheid waar geen van de vrijers zich aan hield. In plaats daarvan kozen ze ervoor misbruik te maken van de vriendelijkheid van het huis van Odysseus en zelfs de brutaliteit te hebben om een moordaanslag op een van hun gastheren te plegen. Deze wending stelt onze held onmiddellijk in staat om positief te worden afgebeeld na zijn fouten tijdens zijn reis.

Wraak speelt ook een vitale rol in het einde van de Odyssee. Wraak werd voor het eerst uitgebeeld door de god van de zee, Poseidon, die tot het uiterste ging om wraak te nemen op Odysseus omdat hij zijn zoon had verblind. Deze daad vertraagde de reis van Odysseus met verscheidene jaren en bracht zijn leven talloze keren in gevaar onderweg. Het volgende dat we van deze eigenschap zien, is het bloedbad onder de vrijers; Odysseus had elk van de vrijers van Penelope afgeslacht als wraak voor de aanslagen op het leven van Telemachus.

Hoe eindigt de Odyssee?

Na het verslaan van de vrijers onthult Odysseus zijn identiteit aan zijn vrouw, Penelope, en reist onmiddellijk naar waar de vader van Odysseus en de grootvader van Telemachus wonen. Samen vechten de drie generaties mannen tegen de families van de vrijers. Laertes doodt hun leider terwijl Athena ingrijpt om vrede te verkondigen. Het verhaal eindigt als Odysseus de troon bestijgt, maar verschillende geleerden geloven anders. Over het algemeen wordt het einde van de Odyssee afgeschilderd als Odysseus die zijn troon herovert na een reis van 20 jaar.

Het gehele laatste gedeelte van de tweede helft van de Odyssee is gericht op de onthulling van de identiteit van Odysseus. De laatste onthullingen zijn aan de vrouw en vader van onze Griekse held en zijn de belangrijkste onthulling van allemaal. Een van de eerste dingen die we in dit verhaal over Odysseus leren, is zijn diepe liefde voor Penelope. Vanwege dit feit betogen sommige geleerden dat de toneelschrijver de Odyssee aanvankelijk had beëindigd met de hereniging van Odysseus en Penelope en dat alles wat daarna kwam een soort zijverhaal bij het gedicht zou zijn. En als zodanig lijkt de gelukkige hereniging tussen de twee, op het hoogtepunt van het epos, dit feit te herhalen.

In tegenstelling hiermee hebben verscheidene mensen erop gewezen dat het laatste deel van het laatste boek het ware einde van de Odyssee is, want het had de losse eindjes van het epos aan elkaar geknoopt en het verhaal volledig en bevredigend afgesloten. De status van de held wordt dan in twijfel getrokken, omdat hij volledig gedreven wordt door het verlangen naar wraak dat onvermijdelijk de woede van het volk oproept. Hij vervolgt dit pad, veroorzaakt lijden en bloedvergieten totdat de Griekse godin Athena hem te hulp schiet door vrede te verkondigen, waardoor hij de troon kan bestijgen. Dit is hoe de afronding van de Odyssee plaatsvindt.

Conclusie

Nu we het hebben gehad over de verhaallijn van de Odyssee en hoe deze tot stand is gekomen, laten we de belangrijkste kenmerken van dit artikel doornemen:

• De Odyssee begint na de Trojaanse Oorlog – Odysseus en zijn mannen staan op het punt om terug te keren naar Ithaca na de oorlog die hen van huis had weggenomen.
• Wanneer Odysseus weer thuiskomt in Ithaca, vermomt hij zich als een bedelaar en begeeft hij zich stilletjes naar de hut van zijn oude vriend Eumaeus, op zoek naar onderdak, voedsel en een schuilplaats.
• Telemachus verschijnt bij de deur van Eumaeus en wordt met open armen ontvangen.
• Odysseus onthult zijn identiteit aan beide mannen en zij beramen een plan om de vrijers te doden die naar de hand van zijn vrouw durfden te dingen.
• Odysseus wint de wedstrijd voor de hand van zijn vrouw en richt onmiddellijk de boog op de vrijers, waarbij hij zijn identiteit onthult.
• Samen met zijn zoon en zijn vriend slachten ze de vrijers van Penelope af en vluchten ze naar Laertes om de gevolgen van hun daden onder ogen te zien.
• De families van de vrijers komen in opstand, maar de opstand wordt neergeslagen wanneer Laertes de leider verslaat met de hulp van Athena.
• Odysseus bestijgt zijn troon en er wordt vrede geschonken aan Ithaca.

Kortom, hoewel er fel over wordt gedebatteerd, geeft het einde van de Odyssee ons nog steeds een les die we allemaal kunnen leren: dat het geloof in iemands familie onvergelijkbaar is met wat dan ook in de wereld. En daar heb je het: de Odyssee, hoe het eindigde en de betekenis van dat einde.