Empousa: Het verhaal van de eerste vampier in de Griekse mythologie

Empousa is een demonisch wezen waarvan wordt aangenomen dat zij de basis vormde voor de kenmerken van de moderne vampier. Ze was een afstammeling van een geest die berucht was om het viseren van dwalende kinderen en de godin van magie, waarzeggerij en hekserij. Met haar familieachtergrond is haar duistere aard begrijpelijk. Lees verder om meer te leren over dit oude wezen wiens angstaanjagende daden vandaag de dag nog steeds verhalen beïnvloeden!

Empousa

De Griekse mythologie beschrijft het vrouwelijke demonische wezen dat bekend staat als Empusa of Empousa als iemand met het vermogen om van vorm te veranderen. Ze zou de nakomeling zijn van de titaan en godin Hecate, wiens krachten de rijken van de aarde, de hemel en zelfs de onderwereld overstijgen. Van deze vampiress wordt gezegd dat ze van haar moeder de opdracht kreeg om over de aarde te zwerven en ongelukkige reizigers te verslinden.

De transformatie van haar uiterlijk tussen haar verschillende gedaanten wordt gezien als haar kracht. Ze gebruikt dit om mensen te misleiden, vooral aantrekkelijke en goedgebouwde jonge mannen. Om hen te verleiden, neemt ze vaak de gedaante aan van een prachtige jonge vrouw.

Oorsprong

Met uitzondering van het oorspronkelijke Griekse verhaal, bleef Empousa een veelvoorkomend figuur in de prehistorische mediterrane gemeenschappen. Er wordt aangenomen dat zij de oorsprong zijn van de kenmerken die moderne vampiers illustreren en dat ze een aanzienlijke impact hebben gehad op hoe deze schurken zijn geëvolueerd.

Fysiek uiterlijk

Als een wezen afkomstig uit de onderwereld, en ondanks haar vermogen om van vorm te veranderen, is haar ware gedaante vrij uniek. Ze hadden vuur op hun hoofd in plaats van haar, en ze hadden ook verschillende benen: één been was dat van een ezel, terwijl het andere van koper was gemaakt. Om de duistere uitstraling van hun uiterlijk te voltooien, hebben ze een witte huid, felrode ogen, hoektanden en vleugels.

Terwijl ze in talrijke bronnen werd beschreven als een vrouwelijk figuur met vuurkransen op haar hoofd, rode ogen, een witte huid, hoektanden en één been van koper en het andere identiek aan dat van een ezel, verwijzen andere literaire werken naar haar als de lieftallige dochter van een titaangodin en geest. Ze heeft ook een hoofd met een krans van vuur in plaats van haar.

Aangezien ze het vermogen hebben om van vorm te veranderen, verschijnen ze meestal als een jonge, aantrekkelijke en verleidelijke vrouw om hun doelwit te verleiden en binnen te lokken. Bovendien kunnen ze veranderen in dierlijke vormen.

Het geloof over hun uiterlijk is echter ook geëvolueerd. In de moderne tijd veranderde de beschrijving van een Empousa van het hebben van slechts één been naar het hebben van meerdere benen: één zoals de oorspronkelijke beschrijving van een ezelsbeen en één van koper.

Niettemin wordt het tegenwoordig beschreven als het hebben van extra benen zoals die van een os, één zoals die van een geit, en een ander menselijk been. Hoewel het wezen meerdere benen heeft, loopt het op een manier die vergelijkbaar is met een Lamia, die een vrouw was met een half menselijk en half slangachtig lichaam.

Familieachtergrond

Ze wordt verondersteld de dochter te zijn van de godin van magie en hekserij en Mormo, een geest die bekend staat om het bijten van kleine kinderen die zich misdragen. Als dochter van een godin werd ze beschouwd als een halfgodin.

Als resultaat van hun unie schonk de godin het leven aan een groep prachtige, verleidelijke en bloeddorstige zusters die bekend staan als de Empousai. Empousai verwijst naar een groep geesten onder de controle van de godin van magie en hekserij. Deze groep werd geleid door hun zus, Empousa.

Naam en achtergrond

De Griekse versie van haar naam wordt geschreven als Empusa en is de vertaling van de Latijnse term “lamia”, wat verwijst naar een vrouwelijke demon of monster. Met andere woorden, wezens die zijn voortgekomen uit magie of zelfs door vloeken.

De naam wordt ook vertaald als “éénvoetig”, aangezien deze vampier bekend staat om haar ene prothetische been gemaakt van koper. Sommige historici beweren dat ze later een reïncarnatie onderging en een groep monsters, schimmen of geesten werd die bekend staan als de Empousa (meervoud “Empousai” of “Empusae”), die geacht worden tot de Laimai te behoren. Er zijn ook andere geschreven werken die hen associëren met Mormolykeia.

De verbinding met Lamia

Empousa en Lamia hadden dezelfde duistere aard van het consumeren van hun menselijke slachtoffers. Ze waren beide demonische wezens die vaak de vorm aannamen van verleidelijke jonge vrouwen om hun doelwitten te lokken voordat ze zich voedden met hun bloed en vlees. Het enige verschil zit mogelijk in hun ware gedaante en achtergrondverhalen.

Ondanks het feit dat ze beiden dierlijke lichaamsdelen hebben, verschillen ze in ernst. Lamia’s bovenlichaam is dat van een vrouw, maar haar onderste helft is dat van een slang, terwijl Empousa slechts één been heeft dat lijkt op de benen van een ezel.

Een ander verschil zit in hun achtergrond. Terwijl van Empousa wordt aangenomen dat ze vanaf het begin zo was, was dat bij Lamia niet het geval. Lamia werd geboren als dochter van een Egyptische koning. Ze was ooit een zeer mooie prinses op wie Zeus verliefd werd. Ze werd zelfs een van Zeus’ favoriete minnaressen. Dit resulteerde echter in de toorn van de zeer jaloerse Hera.

Er werd gezegd dat Hera’s woede jegens Lamia waarschijnlijk de sterkste was. Ze zorgde ervoor dat Lamia’s kinderen direct na de geboorte gedood zouden worden, ongeacht of ze de kinderen van Zeus waren of niet. Hera ging zelfs nog verder en sloeg Lamia met waanzin, waardoor Lamia haar eigen kinderen vermoordde.

Als gevolg hiervan begon Lamia baby’s te stelen en ze van top tot teen op te eten. Overmand door woede en waanzin werd ze meer monster dan mens. Haar verhaal werd het equivalent van een Griekse boeman en werd later geassocieerd met Empousa, die een vampier was en iedereen pijn deed, net als Lamia.

De antieke vampier

De vrouwelijke vampier wordt beschouwd als de oorsprong van vampiers. Dit komt door het feit dat veel legenden over hen en hoe ze jonge mannen verleiden, met name tieners, leidden tot het geloof dat ze een demonische vampier was die het bloed dronk en het vlees at van haar slachtoffers. Er wordt gezegd dat tieners de voorkeur hadden omdat ze jong en schoon bloed bezaten.

Bovendien verblijft ze meestal langs de kust, omdat ze zowel in het water als op het land kunnen overleven. Ze nemen meestal de vorm aan van een prachtige jonkvrouw die verdwaald lijkt te zijn en hulp nodig heeft, waardoor ze jonge mannen dwingt haar te troosten.

Ze zou sluw haar visioenen van schoonheid en zachte stemmen inzetten voordat ze gulzig hun bloed opzoog en hun vlees verslond door hun tanden erin te zetten. Over het algemeen waren de oude Grieken doodsbang voor hen, en hun verhalen werden gebruikt om mensen bang te maken, vooral de jongeren; dit is de reden waarom ze ‘s nachts niet alleen over straat durfden te lopen. Dit was een van die enge verhalen die aan kinderen werden verteld voor een grotere moraal in hun leven.

Basis van de moderne vampier

Zowel Empousa als Lamia waren de wezens uit de Griekse en Romeinse mythologie waarop het moderne karakter van vampiers is gebaseerd. Hoewel deze termen door elkaar werden gebruikt om te verwijzen naar heksen en demonen, was zij het eerste demonische wezen waarvan bekend was dat het zich tegoed deed aan bloed door zichzelf te vermommen als een jonge vrouw en mannen te verleiden. Niettemin doodden ze hun slachtoffers terwijl ze sliepen door hun lange, vlijmscherpe hoektanden in de halsslagader te zetten en hun bloed te drinken.

De iconische rode ogen, hoektanden, witte huid, verleidelijke verschijning en de manier waarop deze bloedzuigende wezens hun slachtoffers doden, zijn van generatie op generatie doorgegeven. Het belangrijkste verschil is echter dat moderne vampiers beschaafder zijn en het vlees van hun slachtoffers niet eten.

Een andere onderscheidende factor is de manier om hen te verslaan. Voor Empousa is het makkelijk om van haar af te komen door beledigingen te uiten (hoewel ze niet gedood worden; ze zullen in plaats daarvan vluchten), maar voor de vampiers van de moderne tijd kan dit door het gebruik van knoflook, zilveren voorwerpen of gewoon zonlicht waardoor de vampier kan verdwijnen.

Verhalen met Empousa

Omdat zij wordt beschouwd als de basis waarop de kenmerken van vampiers zijn gebaseerd, zijn er veel verhalen gerelateerd aan deze vampier. Verschillende personages uit de mythologie zijn onderworpen aan incidenten met haar die tot een verhaal leiden.

Onoskelis

Er is een verhaal over Empousa dat rechtstreeks verband houdt met de oorsprong van haar uiterlijk. Dit was uit de eerste eeuw, toen nieuwe religies, zoals het christendom en het jodendom, bekend begonnen te worden. Haar personage werd genoemd als een vertegenwoordiging van een vrouwelijke demon.

Het was uit Het Testament van Salomo, waar Salomo de duivel uitdaagde om hem een vrouwelijke demon te tonen. De demon stemde toe en riep er één op uit de hel. Wat verscheen was een vrouwelijk wezen dat ongelooflijk mooi was, maar haar benen waren verschillend en zagen eruit als die van een ezel; in dit geval was het de vampiress zelf.

Ze stelde zichzelf voor als Onoskelis, die in grotten, kliffen en ravijnen woont. Ze zegt dat haar manieren om mannen te doden variëren; soms verstikt ze hen, maar andere keren verandert ze hen van hun natuurlijke vorm.

Het oorsprongsverhaal van Onoskelis stelt dat zij de dochter is van een man genaamd Aristonymus uit Efeze. Deze man heeft een grote haat tegen vrouwen en in plaats van een vrouw of partner te hebben, bevredigt hij zijn seksuele verlangens bij een ezel. Als resultaat van deze verontrustende verbintenis werd Onoskelis geboren. Er wordt aangenomen dat dit de reden is waarom Onoskelis een half menselijk en ezelsbeen-uiterlijk heeft, vergelijkbaar met de vampier uit de Griekse mythologie.

Aristophanes

Een van de auteurs van de klassieke komedie, Aristophanes, maakte in zijn geschriften regelmatig melding van Empousa. Het toneelstuk “De Kikvorsen” behoort tot de meest bekende. Het vertelt het verhaal van de tijd dat Dionysus en zijn dienaar, Xanthias, op weg waren naar de onderwereld.

Dit was het moment waarop zij voor hen verscheen en haar uiterlijk verschillende keren veranderde: van een stier, een muildier, een mooie vrouw naar een hond.

Aangezien het echter alleen de dienaar was die haar zag, was het niet zeker of het slechts Xanthias was die een grap uithaalde en probeerde zijn meester, Dionysus, bang te maken. De dienaar voegde er echter aan toe dat het inderdaad een vampier was, omdat hij er zeker van was dat hij een koperen been en het been van een koe zag.

Menippus

Gezien het feit dat deze vampier de voorkeur gaf aan jonge mannen, was Menippus een perfecte kandidaat. Toen Menippus van Lycië pas 25 jaar oud was, kwam hij Empousa tegen. In die tijd was hij knap en intellectueel, met een goedgebouwd lichaam als een atleet.

Op een dag, toen hij door de straten wandelde, ontmoette hij Empousa, die vermomd was als een jonge Fenicische vrouw die ook knap en rijk was, niet te vergeten dat ze het vermogen hadden om van vorm te veranderen. Hoewel de filosofiestudent Menippus een intelligente man was, werd hij misleid om verliefd te worden op een vrouw, niet beseffend wat ze werkelijk was. Hij was zelfs van plan met haar te trouwen.

Op hun trouwdag was een van de gasten Apollonius van Tyana, een voormalig mentor van Menippus. Hij was sceptisch over de vrouw met wie Menippus wilde trouwen. Tijdens het banket kondigde Apollonius aan dat deze vrouw niet was wie ze beweerde te zijn, maar slechts een verschijning was.

Terwijl Apollonius deze waarheden verkondigde, braken zijn woorden de betovering, en de bedienden, de rijkdommen en al het andere dat de vrouw presenteerde, verdwenen langzaam. Dit was het moment waarop ze deed alsof ze huilde om de beledigingen die naar haar hoofd werden geslingerd en hem smeekte te stoppen. Hij bleef echter de waarheid onthullen dat de vrouw eigenlijk een vampier was die ervan genoot haar slachtoffers te consumeren en eiste dat ze zou bekennen.

Dit was het moment waarop ze gedwongen werd haar ware identiteit toe te geven, waarbij ze onthulde dat ze op zoek was naar Menippus om hem te verslinden omdat hij jong en aantrekkelijk was, het type slachtoffer dat ze gewoonlijk kiest. Bij het horen hiervan leek Menippus te ontwaken uit een spreuk die hem voor deze vrouw had laten vallen.

Apollonius

Een ander geschreven verhaal over de wrede vampier waarbij Apollonius opnieuw betrokken is, is de tijd dat de filosoof door de Kaukasus reisde op weg naar India, komende uit Perzië. Samen met zijn reisgenoten kwam hij deze vampier tegen.

Apollonius realiseerde zich dat zij het was omdat het figuur bleef flikkeren en veranderen, en af en toe volledig verdween. Nadat hij ontdekt had dat het inderdaad Empousa was, begon Apollonius beledigingen naar het wezen te slingeren en spoorde hij zijn metgezellen aan hetzelfde te doen. Als gevolg hiervan vluchtte ze schreeuwend weg.

De zwakte

Zelfs als de Empousa een monsterlijk, demonisch wezen is dat haar prooi gemakkelijk kan misleiden en opeten, is het volgens de oude Grieken eigenlijk vrij eenvoudig om terug te vechten en ervan af te komen. Dit werd gedemonstreerd door Apollonius toen hij er een tegenkwam en haar succesvol wegjoeg.

De zwakte van Empousa is uniek maar vrij rechttoe rechtaan. Het uiten van belediging na belediging en het verbaal misbruiken van hen zijn de enige effectieve manieren om ervoor te zorgen dat ze niet bij je in de buurt kunnen komen. Dit zal ertoe leiden dat ze krijsen en vluchten. Dit trucje kan hen echter maar voor even wegjagen en zal hen niet definitief uitschakelen. Maar over het algemeen was dit een manier om hen pijn te doen en te raken.

De dood

Altijd op zoek naar een prooi of slachtoffer, viel Empousa een man aan van wie ze dacht dat hij langs de kant van de weg lag te dutten. Ze had geen idee dat Zeus, de machtigste god, daar gewoon een dutje lag te doen. Zeus werd uit zijn slaap gewekt door haar aanval en was woedend. Hij ontketende zijn woede op haar, die uiteindelijk werd gedood. Over het algemeen werd de moord op deze vampier veroorzaakt door de meest almachtige Griekse god.

Conclusie

Oude Grieken gebruikten de naam Empousa, of Empusa, om een duister vrouwelijk wezen te beschrijven. Laten we nog eens kijken naar wat we over haar hebben geleerd, een uniek wezen dat de nakomeling is van een sterke titaan die heerste over de werelden van de hemel, de aarde en zelfs de onderwereld.

• Een Empousa is een wezen dat het vermogen heeft om haar uiterlijk te veranderen. Ze kan van vorm veranderen van een dier naar een jonge verleidster. Ze gebruikt dit vermogen om haar slachtoffers te pakken te krijgen en haar honger naar bloed en vlees te stillen.
• Empusa’s ware gedaante is op een angstaanjagende manier een combinatie van mens en dier. Ze had het lichaam van een vrouw, maar haar benen bestonden uit één ezelachtig been en het andere was een prothese van koper. Daarnaast zijn haar ogen felrood van kleur en heeft ze ook vleugels en hoektanden.
• Het meervoud van Empousa is “Empousai” of “Empusae”, vaak geassocieerd met de groepen van Lamia en Mormolykeia. Er werd gezegd dat ze een groep geesten vormden die ‘s nachts joegen om dwalende reizigers angst aan te jagen en te consumeren.
• Er waren veel verhalen over de vrouwelijke vampier, en enkele van de meest opmerkelijke waren die van Apollonius en Menippus, waarbij Menippus, die toen nog jong was, bijna met deze vampier trouwde. Hij werd op zijn trouwdag gered door Apollonius.
• De enige zwakte van Empusa is het horen van beledigingen, zoals te zien was in de ontmoeting met Apollonius. Zodra Apollonius merkte dat het figuur flikkerde, vermoedde hij dat zij het was en instrueerde hij zijn reisgenoten om beledigingen naar het wezen te slingeren, dat uiteindelijk schreeuwend wegrende.

Zelfs tot op de dag van vandaag is er nog steeds een geloof in de invloed van dit wezen. Afgezien van de beruchte vampierkenmerken die in moderne verhalen te zien zijn, beschuldigen herders haar in sommige regio’s wanneer hun dieren gewond raken of plotseling verdwijnen.