Britomartis (Dictynna)

Britomartis was een Kretenzische godin van de natuur en de jacht. Haar naam Britomartis betekent ‘Zoete Maagd’. Britomartis was de dochter van Zeus en Carme, de dochter van Eubulus. Zij werd geboren te Caeno op het eiland Kreta. Zij behoorde tot de Kretenzische nimfen. Britomartis was tevens een jageres en een gezellin van Artemis. Evenals de boogschutter-godin wenste Britomartis maagd te blijven.

Op een dag zag Minos, koning van Kreta, haar en werd op haar verliefd, maar Britomartis wilde niets met de koning te maken hebben, temeer daar hij haar halfbroer was (Minos was de zoon van Zeus en Europa). Minos zette de achtervolging in. Britomartis was een snelle loopster, maar Minos wist steeds achter haar te blijven.

Minos dacht dat hij haar in het nauw had gedreven, want zij stond op een klif die uitkeek over de zee. Maar Britomartis liever stierf dan in de armen van een man die zij verafschuwde, en zij wierp zich wanhopig van de klif. Zij werd gered toen vissers haar in hun netten opvingen. Vanwege haar toewijding en haar verlangen haar kuisheid te beschermen, beloonde Artemis haar met onsterfelijkheid.

Na haar verheffing tot godin stond zij bekend onder de naam Dictynna, wat ‘Vrouwe van de Netten’ betekent, omdat zij door vissersnetten was gered. Volgens Diodorus Siculus had zij deze naam echter al eerder ontvangen, omdat Britomartis de jachtnetten had uitgevonden, die dictya worden genoemd. Naar aanleiding van deze uitvinding kreeg zij de naam Dictynna.

Anderen meenden dat zij was vernoemd naar de berg Dicte, een berg waar zij vaak samen met Artemis op jacht ging. Dictynna was mogelijk ook de Minoïsche Bergmoeder, wier heiligdommen op een bergtop waren gelegen. Pausanias vermeldt dat de mythische uitvinder Daedalus een houten afgodsbeeld voor haar heiligdom te Olous op Kreta vervaardigde.

Britomartis was waarschijnlijk identiek aan of afgeleid van de bronstijdgodin Potnia theron, of de Mevrouw der Dieren. Het is aannemelijk dat Dictynna PI-PI-TU-NA werd genoemd, een naam die voorkomt in de Lineair B-tabletten die in Knossos zijn gevonden. Als dit juist is, dan was Dictynna een oude Minoïsche godin. PI-PI-TU-NA komt echter niet voor in de tabletten uit Pylos.

Britomartis bezat veel van de eigenschappen van Artemis. Britomartis werd de godin van de jacht en van de aarde, de natuur en de wilde dieren. Britomartis was een beschermgodin van jagers, zeelieden en vissers. Mogelijk was zij oorspronkelijk ook een Kretenzische maangodin.

Artemis droeg echter eveneens deze naam, als Artemis Diktynna in haar heiligdommen aan de baai van Chania en te Chersonesos; sommige auteurs gingen er daarom vanuit dat Dictynna Artemis was en geen afzonderlijke godin.

Britomartis werd niet uitsluitend op Kreta aanbeden; zij werd op het eiland Aegina gevierd als een van de lokale godinnen, onder de naam Aphaea. Op het eiland Cephallenia stond zij bekend onder een andere naam, Laphria.