Nerthus

Nerthus was een oude Germaanse aardgodin. Zij was reeds bekend ten tijde van het Romeinse Rijk. Tacitus, de Romeinse historicus in de 1e–2e eeuw n.Chr., identificeerde Nerthus met de Romeinse godin Terra Mater. Nerthus was een populaire godin aangezien zij werd aanbeden door zeven Germaanse stammen – de Reudigni, Aviones, Anglii (Angelen), Varini, Eudoses, Suarines en de Huitones.

Tacitus tekende op dat er elk jaar een festival werd gehouden waarbij de godin naar verluidt in een wagen reisde die door twee witte vaarzen werd getrokken, onder begeleiding van een priester. Niemand mocht de wapens opnemen of oorlog voeren tijdens de festiviteiten. Zelfs ijzeren gereedschappen werden opgeborgen tijdens de reis van de godin. Het bracht geluk aan de nederzettingen die zij bezocht op haar tocht.

Aan het einde van het festival leidde de priester de wagen naar een heilig meer, waar Nerthus een bad nam. Haar wagen werd met een doek bedekt. Nadat de uitgekozen slaven de godin in het meer hadden gebaad, werden de slaven verdronken als offer aan Nerthus.

De attributen van Nerthus vertoonden ook overeenkomsten met die van haar oude Keltische tegenhanger, de Matres of Matrone, de groep moedergodinnen die populair waren rond de rivier de Rijn.

Hoewel de verering van Nerthus naar het scheen eindigde in de 5e of 6e eeuw, stelt een latere traditie dat zij werd geïdentificeerd met de Noorse god Njörd (Njord), de Vanir-god van de wind en de zee. Njörd was de mannelijke vorm van Nerthus. Hoe Nerthus een geslachtsverandering onderging, is voor moderne geleerden nog steeds een raadsel.

Nerthus zou best de ongenoemde zuster en echtgenote van Njörd kunnen zijn geweest in de Noorse mythen, die de moeder werd van Freyr en Freyja. Hoewel geen van de Noorse auteurs ooit een naam gaf aan de zuster van Njörd. Of zij zou best de oude vorm van Freyja zelf kunnen zijn. Aangezien de Noorse schrijvers geloofden dat de Vanir-godheden ouder waren dan de Aesir, is het meer dan waarschijnlijk dat de Teutoonse Nerthus de Noorse Freyja werd.