Catullus 91 Vertaling
Inleiding
De dichter richt zich tot Gellius in Catullus 91. Hierin spreekt hij Gellius aan over hoe die een relatie had met een vrouw die geen moeder of zuster van hem was. In regels een en twee hoopte Catullus dat Gellius hem trouw zou zijn gedurende de ellendige en rampzalige liefde. In regel drie schreef Catullus dat hij niet dacht dat hij Gellius kende of hem eerbaar achtte. Catullus wist dat Gellius laaghartig en villein was.
Wat Catullus dwarszit is dat deze vrouw die hem verteerde niet aan Gellius verwant was. Na het lezen van Catullus’ andere gedichten zouden lezers kunnen aannemen dat hij over Lesbia schrijft. Catullus schreef vaak over hoe Lesbia hem verteerde.
In regels zeven en acht schreef Catullus over hoe hij verbonden was met Gellius, maar alleen door vriendschap en wel een vertrouwelijke. Hij dacht niet dat het voor Gellius reden genoeg was, maar daar laat hij de zin eindigen. In regels negen en tien richt Catullus zich op wat Gellius nodig heeft als reden: vreugde scheppen in een oneervol ondeugd.
Catullus dacht dat zijn geliefde Lesbia veilig was voor de avances van Gellius, aangezien diens eerdere relaties met zijn moeder en zuster waren. Maar het lijkt erop dat Gellius seksuele betrekkingen had met Lesbia. Volgens Catullus heeft de man geen eer en heeft hij een seksuele eetlust die ongezond is — als een ondeugd of een behoefte die voortdurend bevredigd moet worden.
Aangezien dit gedicht hoogstwaarschijnlijk gaat over Gellius die seksuele betrekkingen had met Lesbia, is het gemakkelijk te begrijpen waarom Catullus zo’n hekel aan hem heeft. Catullus respecteert hem niet vanwege zijn incestueuze relaties, maar de betrekkingen met Lesbia zouden zijn minachting nog hebben vergroot. Catullus toont hoezeer hij Gellius haat door termen te gebruiken als laagheid, villeinigheid, rampzalig en ellendig. Het zou verschrikkelijk zijn voor Catullus om voortdurend aan deze relatie herinnerd te worden telkens wanneer hij Lesbia zag.
Carmen 91
| Regel | Latijnse tekst | Nederlandse vertaling |
|---|---|---|
| 1 | NON ideo, Gelli, sperabam te mihi fidum | IK HOOPTE, Gellius, dat je mij trouw zou zijn |
| 2 | in misero hoc nostro, hoc perdito amore fore, | in deze ellendige, deze rampzalige liefde van mij, |
| 3 | quod te cognossem bene constantemue putarem | niet omdat ik je kende of dacht dat je werkelijk eerbaar was |
| 4 | aut posse a turpi mentem inhibere probro; | of je geest kon weerhouden van laagheid of villeinigheid, |
| 5 | sed neque quod matrem nec germanam esse uidebam | maar omdat ik zag dat zij, wier machtige liefde mij verteerde, |
| 6 | hanc tibi, cuius me magnus edebat amor. | noch je moeder noch je zuster was. |
| 7 | et quamuis tecum multo coniungerer usu, | En hoewel ik met je verbonden was door veel vertrouwelijke vriendschap, |
| 8 | non satis id causae credideram esse tibi. | had ik niet gedacht dat dat voor jou reden genoeg was. |
| 9 | tu satis id duxti: tantum tibi gaudium in omni | Jij vond het genoeg: zoveel vreugde schep je in elke |
| 10 | culpa est, in quacumque est aliquid sceleris. | ondeugd waarin iets van oneer schuilt. |
