Catullus 78 Vertaling
Inleiding
In meerdere gedichten van Catullus behandelt hij incestueuze relaties. Dit doet hij in 78 met een man genaamd Gallus die twee broers heeft. Lezers leren in regel een dat de ene broer een charmante vrouw heeft. In regel twee vernemen we dat de andere broer een charmante zoon heeft. In regel drie leren we dat Gallus zijn naam eer aandoet en een galant of eerbaar man is, want hij helpt de liefde haar weg te vinden.
Gallus brengt een man en een vrouw samen. Maar terwijl hij dit doet, noemt Catullus Gallus een dwaas in regel vijf. Catullus doet dit omdat hij beweert dat Gallus niet weet dat de man die hij aan de vrouw koppelde al een eigen vrouw heeft. Gallus doet dit door de zoon van zijn broer (zijn neef) te leren hoe hij de vrouw van zijn andere broer kan verleiden. Dus in dit gedicht brengt Gallus de zoon van de ene broer samen met de vrouw van de andere broer.
Dit gedicht heeft de toon en de zangerige kwaliteit van een limerick, met een les aan het eind. Neven zouden geen seksuele relaties moeten hebben met hun tantes, zelfs niet in het oude Rome. Wil de neef een relatie met de tante hebben gehad, dan moet de tante behoorlijk jong zijn geweest. Oudere mannen die met jongere vrouwen trouwden was gebruikelijk in de oudheid, vooral omdat zoveel vrouwen stierven tijdens de bevalling.
Het is de moeite waard op te merken dat Catullus meerdere woorden herhaaldelijk gebruikt. Hij speelt met galant en charmant. De neef en de vrouw zijn beiden charmant, wat kan aangeven dat ze nog jong genoeg zijn om aantrekkelijk te zijn. Het kan ook een verwijzing zijn naar het feit dat ze praktisch magische krachten over elkaar hebben. Hij noemt hen ook galant, wat betekent dat ze flitsend, beleefd, voorkomend en mogelijk zelfs respectvol en hoffelijk tegenover elkaar zijn. Het woord heeft zoveel synoniemen dat het moeilijk is om precies te bepalen wat Catullus ermee bedoelde.
Carmen 78
| Regel | Latijnse tekst | Nederlandse vertaling |
|---|---|---|
| 1 | GALLVS habet fratres, quorum est lepidissima coniunx | GALLUS heeft twee broers; de een heeft een allercharmantste vrouw, |
| 2 | alterius, lepidus filius alterius. | de ander een charmante jongen. |
| 3 | Gallus homo est bellus: nam dulces iungit amores, | Gallus is een galante man: hij helpt de liefde op weg, |
| 4 | cum puero ut bello bella puella cubet. | en brengt de galante knaap bij het galante meisje in bed. |
| 5 | Gallus homo est stultus, nec se uidet esse maritum, | Gallus is een dwaas, en ziet niet dat hij zelf een vrouw heeft, |
| 6 | qui patruus patrui monstret adulterium. | wanneer hij een neef leert hoe hij een ooms vrouw moet verleiden. |
| 7 | SED nunc id doleo, quod purae pura puellae | MAAR nu ergert het mij dat jouw smerige speeksel |
| 8 | suauia comminxit spurca saliua tua. | de reine lippen van een rein meisje heeft bevuild. |
| 9 | uerum id non impune feres: nam te omnia saecla | Maar je komt er niet gratis mee weg; alle geslachten |
| 10 | noscent et, qui sis, fama loquetur anus. | zullen je kennen, en vrouwe Fama zal vertellen wie je bent. |
