Catullus 71 Vertaling
Inleiding
Catullus** richt zich in dit gedicht tot een man die aan jicht lijdt**. Hij noemt niemand bij naam, maar het zou gemakkelijk een verwijzing kunnen zijn naar een van de vele mannen die hij verafschuwt. In regel een spreekt hij over een brave kerel die stinkt, wat betekent dat hij verschrikkelijk kon ruiken. In regel twee vertelt hij hoe de man jicht heeft vanwege zijn zonden.
Deze man heeft een rivaal, die in regel drie wordt genoemd. De rivaal houdt de liefde van de stinkende en zondige man bezig. Maar in regel vier lijkt het erop dat de man die de liefde van de stinkende man bezighoudt, zelf ook stank en jicht heeft. Vervolgens hebben in regels vijf en zes de andere man en het meisje seks, maar ze betalen er de prijs voor. De vrouw heeft “de windvlaag,” wat een verwijzing is naar wind — die stinkend kan zijn. En de man heeft jicht. Het lijkt erop dat stinken en jicht hebben besmettelijk is. De ene man heeft het via de vrouw van wie ze beiden houden aan de ander doorgegeven.
Catullus speelt met woorden in dit limerick-achtige gedicht. In de eerste twee regels gebruikt hij stank en geplaagd. In regel zes gebruikt hij windvlaag en jicht. Dit zijn interessante keuzes om hun gezondheidstoestand te beschrijven. Hij speelt ook met de woorden “brave kerel” en “zonden.” Brave mensen kunnen zonden begaan, maar in de wereld van Catullus betalen ze daarvoor met een kwaal. Het andere woordspel is met rivaal en wonder. Opnieuw betekenen de woorden niet hetzelfde, maar ze hebben een klank die elkaar aanvult.
Hoewel het gedicht over onaangename onderwerpen gaat, is het een aangenaam gedicht om te lezen. Het heeft een speelse toon, ook al gaat het niet over een speels onderwerp — behalve dan de seks tussen de vrouw en de minnaar.
Carmen 71
| Regel | Latijnse tekst | Nederlandse vertaling |
|---|---|---|
| 1 | SI cui iure bono sacer alarum obstitit hircus, | ALS er ooit een brave kerel was, geplaagd door stank, |
| 2 | aut si quem merito tarda podagra secat. | of iemand die voor zijn zonden gekweld werd door jicht, |
| 3 | aemulus iste tuus, qui uestrem exercet amorem, | jouw rivaal die jouw liefde bezighoudt |
| 4 | mirifice est a te nactus utrumque malum. | heeft beide kwalen wonderlijk van jou gekregen. |
| 5 | nam quotiens futuit, totiens ulciscitur ambos: | Telkens als hij seks met haar heeft, betalen ze er beiden voor; |
| 6 | illam affligit odore, ipse perit podagra. | zij wordt overvallen door de windvlaag, hij is halfdood van de jicht. |
