Catullus 108 Vertaling
Inleiding In dit gedicht deelt Catullus zijn gevoelens over Cominius, en die gevoelens zijn niet bepaald liefdevol. In regel een merkt Catullus op over Cominius’ grijze ouderdom en zijn bevlekte, onreine leven. In regel twee suggereert Catullus dat het volk zou kunnen besluiten een einde te maken aan zijn ouderdom.
Vervolgens mengt Catullus zich in hoe hij een einde wil maken aan het leven van Cominius. In regel drie en vier begint hij met Cominius’ tong, die de vijand is van alle goede mensen en eruit gesneden en aan een gier gevoerd zou moeten worden. Catullus wil vervolgens zien hoe Cominius’ ogen worden uitgerukt en opgeslokt door een raaf. Aan het einde van het gedicht wil Catullus dat honden zijn ingewanden opvreten en wolven zijn geslachtsdeel.
Dit gewelddadige gedicht toont Catullus’ duistere kant. Het laat ook zien dat de antieke dichter in een cultuur leefde waar iemands lichaam kon worden geschonden door gieren, raven, honden en wolven. Hoewel honden in de huidige cultuur geliefde huisdieren zijn, waren ze in het oude Rome nauwelijks meer dan aaseters die kadavers aten op dezelfde manier als gieren en raven.
Interessant genoeg noemt Catullus in veel van zijn gedichten personages onrein op basis van hun seksuele relaties. Er is een seksuele verwijzing aan het einde van het gedicht wanneer Catullus wenst dat het lid van Cominius door wolven wordt verslonden. Die wolven kunnen letterlijk zijn, of het kunnen figuurlijke mensen zijn die hem kunnen vernietigen.
Cominius was een Romeins consul die uiteindelijk werd aangesteld als de eerste dictator. Tijdens zijn leiderschap waren er vijandelijkheden met de Latijnen en slaven. Hij was geen geliefd leider maar een van wie het volk wenste dat hij zou sterven. Shakespeare maakt van hem een personage in Coriolanus, maar dat is het tegenovergestelde van het personage waarover Catullus in dit gedicht spreekt. Shakespeare schreef zijn werken natuurlijk lang na de dood van Catullus, maar het personage is gebaseerd op dezelfde historische figuur.
Carmen 108
| Regel | Latijnse tekst | Nederlandse vertaling |
|---|---|---|
| 1 | SI, Comini, populi arbitrio tua cana senectus | ALS, Cominius, uw grijze ouderdom, bevlekt als die is door een onrein leven, |
| 2 | spurcata impuris moribus intereat, | tot een einde zou worden gebracht door de keuze van het volk, |
| 3 | non equidem dubito quin primum inimica bonorum | dan twijfel ik er niet aan dat allereerst uw tong, de vijand van alle goede mensen, |
| 4 | lingua exsecta auido sit data uulturio, | eruit gesneden en snel aan de gulzige gier zou worden gegeven, |
| 5 | effossos oculos uoret atro gutture coruus, | uw ogen uitgerukt en door de zwarte keel van de raaf verzwolgen, |
| 6 | intestina canes, cetera membra lupi | terwijl de honden uw ingewanden zouden verslinden, de rest van uw ledematen de wolven. |
