Myrrha of Smyrna
Er zijn twee volledige versies van de tragedie van Myrrha of Smyrna, verteld door de Griek Apollodorus of door Ovidius, de Romeinse dichter in zijn Metamorfosen. Ovidius is, zoals gebruikelijk, beschrijvender dan Apollodorus. Apollodorus citeert echter verschillende versies of bronnen over de ouders van Adonis en hoe hij stierf.
Volgens Apollodorus was haar naam Smyrna (Σμύρνα), dochter van koning Cinyras van Cyprus en Metharme, dochter van Pygmalion. Apollodorus schreef ook dat Myrrha’s vader Theias was, koning van Assyrië. Ovidius en Hyginus zeiden dat haar naam Myrrha was, en ook dat haar vader Cinyras was, maar haar moeder Cenchreis.
Er is nog meer verwarring over Cinyras’ ouders en voorouders. Volgens Apollodorus was hij een afstammeling van Cecrops, koning van Athene, via diens dochter Herse. Hermes had Herse verleid zodat zij de moeder werd van Cephalus. Na enkele generaties trouwde Sandocos met Pharnace en werd de vader van Cinyras. Maar volgens Ovidius was Pygmalion niet zijn schoonvader; Pygmalion was in feite zijn grootvader, en Paphos, zoon van Pygmalion, was Cinyras’ vader.
Omwille van het gemak zal ik vooral Ovidius als mijn bron gebruiken, maar ik heb ook verwezen naar Apollodorus waar zij in detail verschillen. Ik zal de namen Myrrha en Cinyras gebruiken.
Cinyras (Κινύρας) zou de stad Paphos hebben gesticht, die heilig was voor Aphrodite. Cinyras was ofwel de kleinzoon ofwel de schoonzoon van Pygmalion. Cinyras trouwde met Cenchreis en werd de vader van Myrrha (Smyrna).
Er zijn verschillende mogelijkheden voor Myrrha’s onnatuurlijke verlangen naar haar vader. Zij was altijd verliefd op haar vader, of Aphrodite strafte haar omdat zij haar niet eerde (de versie van Apollodorus), of haar moeder Cenchreis had opgeschept dat haar schoonheid groter was dan die van Aphrodite (de versie van Ovidius). Hoe dan ook, Myrrha werd verteerd door een incestueuze passie voor haar vader. Zij weigerde andere vrijers te kiezen, omdat haar vader niet met haar kon trouwen. Zij werd tot zo’n wanhoop gedreven dat Myrrha haar leven wilde beëindigen.
Maar haar voedster greep in toen zij probeerde zich op te hangen. De voedster vroeg haar jonge pupil waarom zij zichzelf wilde doden. Toen de voedster de waarheid ontdekte, was zij geschokt, maar de oude voedster had beloofd haar te helpen. De voedster deelde de koning mee dat een jonge vrouw zeer verliefd op hem was, en regelde dat hij haar ‘s nachts in het geheim zou ontmoeten.
Zo leidde de voedster gedurende twaalf nachten de met wijn bedwelmde koning naar Myrrha’s bed. De koning sliep onwetend met zijn eigen dochter, in de veronderstelling dat hij bij zijn mysterieuze minnares sliep. Myrrha werd zwanger van het zaad van haar vader.
Maar op de twaalfde nacht bracht hij een lamp mee zodat hij zijn geheime minnares kon zien. Toen de koning ontdekte dat hij erin was geluisd om met zijn eigen dochter te slapen, was hij volkomen ontzet. Cinyras trok zijn zwaard om het leven van zijn dochter te beëindigen. Myrrha vluchtte in paniek het bos in. Myrrha bad tot de goden om haar te verbergen. De goden, die medelijden hadden met de jonge vrouw, veranderden haar in een mirreboom, die in het Grieks ook smyrna werd genoemd.
Myrrha was zwanger geraakt van haar incestueuze vereniging met haar vader. Tien maanden na haar transformatie barstte de boom open en onthulde een babyjongen. Aphrodite vond de baby zo mooi dat zij besloot hem als haar minnaar te nemen wanneer hij oud genoeg was. Aphrodite noemde de baby Adonis (Ἄδωνις).
De mythe vervolgde gewoonlijk met het lot van Adonis, dat u kunt vinden in de Verhalen van geliefden.
