Mohammad Reza Sjah Pahlavi: Het Einde van een Tijdperk

Reza Sjah Pahlavi heette oorspronkelijk Reza Khan. Hij werd een formidabele leider van de Pahlavi-dynastie en voerde belangrijke veranderingen door in het koninkrijk.

Zijn sociale, politieke en economische hervormingen hebben bewezen een progressieve verandering teweeg te brengen in de modernisering van Iran, wat hem de titel “Grondlegger van het moderne Iran” opleverde.

In dit artikel ontdekt u hoe hij de modernisering van een oud en berooid land pionierde.

Wie was Reza Sjah Pahlavi?

Reza was geboren om te leiden, en met zijn militaire vaardigheden en moed was hij in staat om de volledige Kozakkenbrigade te bevelen en Teheran in februari 1921 te bezetten. Hij gaf ook leiding aan de nieuwe Iraanse regering als opperbevelhebber van het leger en minister van Oorlog.

Nadat hij Ahmad Sjah Qajar in 1925 had afgezet, stelde hij een grondwetswijziging voor om hem in staat te stellen de troon te bestijgen als de Sjah van Iran. Bijgevolg stichtte hij de Pahlavi-dynastie, die standhield tot 1979.

Het leiden van Iran was niet eenvoudig vanwege de nationale conflicten met buitenlandse indringers, maar zijn strategische autoriteit maakte hem populair. Geen wonder dat hij in 1950 de titel Reza Sjah de Grote kreeg.

Reza’s leiderschap verliep niet vlekkeloos. Hij moest talrijke controverses overwinnen, maar zijn aanhangers waren ervan overtuigd dat hij een baken van modernisering was in het door oorlog verscheurde Iran. Aan de andere kant beweerden sommigen van zijn tegenstanders dat hij met despotische hand regeerde en het land niet moderniseerde.

Sommigen van zijn critici veroordeelden ook zijn stap om de aanwezigheid van sommige sociale en etnische groepen in Iran te onderdrukken. Toch bleef hij standvastig in zijn standpunt dat Iran een sterke politieke wil nodig had om zijn nationale dilemma te overwinnen.

Geboren van Iraans-Mazandaraanse afkomst, formuleerde Reza een uitgebreid beleid voor de modernisering van het land, de zogenaamde Perzificatie. Hij bedacht dit plan in lijn met het succes van Mustafa Kemal Atatürk, die Turkije na de val van het Ottomaanse Rijk manoeuvreerde door middel van zijn Turkificatie-campagne.

Reza was ervan overtuigd dat een drastische verandering nodig was omdat het de weg zou kunnen banen naar de stichting van een nieuwe natie.

Reza’s kindertijd

Reza Sjah Pahlavi werd geboren op 15 maart 1878 als zoon van majoor Abbas-Ali Khan en Noush Afarin, een islamitische immigrant uit Georgië (voorheen een deel van Rusland). Zijn geboorteplaats was Alasht, een dorp in het district Savadkuh, provincie Mazandaran. Zijn vader was een dapper militair die diende in de Anglo-Perzische Oorlog in 1856.

Abbas-Ali stierf echter plotseling toen Reza slechts acht maanden oud was. Reza en zijn moeder verhuisden direct na de dood van zijn vader naar de woning van haar broer in Teheran.

Toen zijn moeder in 1879 hertrouwde, liet ze hem achter onder de hoede van zijn oom. Later werd de jonge Reza naar een familievriend gestuurd, Amir Tuman Kazim Khan, een hoge officier in de Perzische Kozakkenbrigade.

Dit was de plek die hem een echt thuis en educatieve ondersteuning gaf, aangezien hij de kans kreeg om te studeren met docenten voor de kinderen van Kazim Khan. Kazim Khan diende als zijn echte vader door Reza te voorzien van een thuis en de juiste opvoeding die elk kind verdient.

Reza werd geacht met geluk te zijn geboren. Op 16-jarige leeftijd besloot hij dienst te nemen bij de Perzische Kozakkenbrigade. Hij voltooide zijn training met passie, zoals getuigd door Kazim Khan zelf, dus toen hij 25 werd, werd hij geselecteerd als bewaker en bediende van de Nederlandse consul-generaal Fridolin Marinus Knobel.

Met een torenhoge lengte en een robuuste fysieke bouw dwingde Reza leiderschap en respect af. Bovendien toonde hij een buitengewone behendigheid, creatieve intelligentie en vastberadenheid om te leiden. Deze kwaliteiten maakten hem perfect voor de positie van koning van Iran.

Hij diende in het keizerlijke leger, waar hij bekend stond om zijn uitmuntendheid in het hanteren van machinegeweren. Kent u een jonge soldaat met vaardigheden die vergelijkbaar zijn met de zijne? Voordat hij werd gepromoveerd, zagen zijn superieuren zijn passie en volharding.

Later werd hij aangesteld als brigadegeneraal in de Perzische Kozakkenbrigade, wat hem de eer gaf om te dienen als de laatste bevelvoerende officier van de brigade, evenals de enige Iraniër die dit deed in haar lange geschiedenis.

Uiteindelijk koos hij de naam Pahlavi als zijn achternaam, wat ook de officiële naam is van de dynastie die hij stichtte.

Reza’s weg naar zijn troon

De Russische Revolutie was een strijd die hard werd uitgevochten door Groot-Brittannië en Rusland. Groot-Brittannië gebruikte Iran echter als collaborator voor een aanval in 1921. Helaas sloeg Rusland terug door delen van Perzië te bezetten. Wat volgde was een beschamende situatie voor Iran, dat tegelijkertijd door Rusland en Groot-Brittannië werd gecontroleerd.

Om in de tegenaanval te gaan, leidde Reza Khan, die onlangs was gepromoveerd tot bataljonscommandant van Tabriz, zijn leger in de strijd tegen de Britse soldaten. Zo werd hij bekend als de Sardar Sepah of de opperbevelhebber van het leger. Reza Khan stak veel energie in het handhaven van de stabiliteit van Teheran.

Hij slaagde in zijn campagne om de belangrijkste stad van Iran te beveiligen tegen indringers totdat hij in 1923 werd benoemd tot premier. Na zijn machtsovername stelde hij onmiddellijk een politiek kabinet samen om zijn plannen voor de modernisering van het land te helpen mobiliseren.

Gerespecteerd om zijn dapperheid, slaagde Reza Khan erin de Majlis, de wetgevende raad, te overtuigen om Ahmad Sjah af te zetten en te verbannen en hem te installeren als de Sjah van Iran. Hij was van plan het land om te vormen tot een republiek, net als zijn Turkse tegenhanger Atatürk, maar hij zag daarvan af vanwege de aanwezigheid van het Britse leger.

Met het geluk aan zijn zijde riep de Majlis een vergadering bijeen en riep hem op 12 december 1925 uit tot de Sjah van Iran. Sjah is het equivalent van een koning. Het leek erop dat alle krachten instemden met zijn leiderschap, aangezien hij op 5 december 1925 werd ingehuldigd als de eerste Sjah van de Pahlavi-dynastie.

Hij was 47 ten tijde van zijn kroning op 25 april 1926, terwijl zijn zoon Mohammad Reza Pahlavi ook werd uitgeroepen tot kroonprins.

Staatsgreep in Iran

Verlangend naar een waardig heerser, weet u ook dat Iran een beeld van desintegratie was onder het turbulente bewind van buitenlandse indringers. Destijds was Ahmad Sjah van de Qajar-dynastie onvolwassen, inefficiënt en corrupt. Hij stond toe dat een buitenlandse mogendheid Iran controleerde, ondanks de roep van het volk om hervormingen.

Het was duidelijk dat Rusland en Groot-Brittannië van plan waren het hele land te onderwerpen voor hun economische en politieke gewin vanwege de strategische ligging van het land en de natuurlijke hulpbronnen die hun economie konden stimuleren.

Sjah Reza Khan bedacht snel een plan om het land te redden van buitenlandse overheersing. Hij zwoer een einde te maken aan de onrust waarin Iran verkeerde en het leiderschap van de monarchie te versterken.

Het was een geluk dat Sjah Pahlavi Iran redde. Hij wilde het land hervormen en beginnen met de opbouw van de economie. Zijn opmars naar de macht was buitengewoon snel. Om te veel ruchtbaarheid over zijn plannen te vermijden, onthield hij zich van het bespreken van zijn bedoelingen voor het land.

Ahmad Sjah werd in ballingschap gestuurd naar Europa. Hij weigerde terug te keren naar Iran om voor de rechter te verschijnen. De regering van Reza Khan wilde hem oproepen om te reageren op de beschuldigingen tegen hem, maar hij negeerde hen.

Veranderingen in de regering

Direct na de kroning van Reza Sjah mobiliseerde hij zijn regering snel om de chaotische staatswetten te hervormen. Hij beëindigde onrechtvaardige verdragen met buitenlandse mogendheden. Hij legde de Trans-Iraanse Spoorweg aan. Hij gaf vrouwen vrijheid en vroeg hen hun sluier af te doen.

Hij beheerde ook de financiën en communicatie van het land. Daarnaast bouwde hij scholen, ziekenhuizen en wegen. Onder zijn bewind werd in 1934 de eerste universiteit opgericht.

Persoonlijk leven

Sjah Reza Khan trouwde in 1894 met zijn nicht, Maryam Savadkoohi. Ze hadden een dochter genaamd prinses Hamdamsaltaneh Pahlavi voordat Maryam in 1904 overleed.

Reza Sjah trouwde in 1916 met zijn tweede vrouw, Nimtaj Khnoum, die later koningin Tadj-ol-Molouk werd genoemd. Toen hij de troon besteeg, was zij de officiële echtgenote van Reza Sjah. Hun verbintenis bracht vier kinderen voort: prinses Shams Pahlavi (1917–1996), Mohammad Reza Sjah Pahlavi (1919–1980), prinses Ashraf Pahlavi (1919–2016) en prins Ali Reza Pahlavi (1922–1954).

Zijn derde vrouw was afkomstig uit de Qajar-dynastie, koningin Turan Amirsoleimani (1905–1995). Samen hadden ze een zoon: prins Gholam Reza Pahlavi (1923–2017).

Zijn vierde en laatste vrouw was een prinses uit de Qajar-dynastie, koningin Esmat Dowlatshahi (1905–1995). Koningin Esmat was de favoriete vrouw van Reza Sjah, die hem vergezelde in zijn ballingschap. Ze hadden vijf kinderen: prins Abdul Reza Pahlavi (1924–2004), prins Ahmad Reza Pahlavi (1925–1981), prins Mahmoud Reza Pahlavi (1926–2001), prinses Fatemeh Pahlavi (1928–1987) en prins Hamid Reza Pahlavi (1932–1992).

Alle kinderen van Reza Sjah kregen de juiste zorg en opvoeding. Hij was streng en een man van discipline, maar hij kende zijn verantwoordelijkheden tegenover zijn kinderen. Reza Sjah deed afstand van zijn troon en liet zijn zoon Mohammad Reza Pahlavi de macht overnemen. Later bracht hij zijn leven door in Johannesburg, waar hij in juli 1944 stierf.

Conclusie

Reza Sjah Pahlavi leidde een progressief leven. Zijn krachtige leiderschap vormde de geest van het volk en moedigde hen aan om met de regering samen te werken om haar doelen te bereiken. Hij werd op achtjarige leeftijd wees toen zijn echte vader stierf.

Gelukkig vond hij Amir Tuman Kazim Khan, een verantwoordelijke man die zijn leiderschap, opvoeding en zelfredzaamheid vormgaf en hem alles gaf wat hij nodig had om de leider van een monarchie en dynastie te worden.