Belangrijke steden van Mesopotamië: Hun opkomst en ondergang

Belangrijke Mesopotamische steden varieerden sterk wat betreft hun stichting en specifieke cultuur. Ze waren ook heel anders dan de grote steden van vandaag. Mesopotamië staat bekend als de “wieg van het leven” omdat de steden van Mesopotamië en hun inwoners ons de basis gaven van het geciviliseerde menselijke leven.

Hier geven we een informatief verslag van de belangrijke steden van Mesopotamië op basis van hun oorsprong, cultuur en sociale leven.

Mesopotamische steden

Mesopotamië ontstond op de oevers van de rivieren de Tigris en de Eufraat. Deze beschaving kwam tot stand rond 12.000 v.Chr., toen mensen naar de regio kwamen op zoek naar water en vruchtbaar land. Mesopotamië, nu het moderne Irak en Koeweit, was ooit een koninkrijk van verspreide stammen en koloniën.

Voordat er Mesopotamische steden ontstonden, waren er boerendorpen. Mensen woonden op de meest gunstige locaties voor hun landbouwbehoeften. Deze boerendorpen hadden geen heersers en misten elk administratief systeem. Geleidelijk aan nam het aantal Mesopotamische dorpen toe en begon het gebied bevolkt te raken.

Landbouw was ongetwijfeld een van de drijvende krachten achter Mesopotamië. Naarmate de landbouw groeide, werden de mensen welvarender. Ze hadden nu de tijd om naar andere aspecten van het leven te kijken dan alleen werken en het gezin voeden. Dit is de reden waarom de kunst van taal en handel tot bloei kwam in deze oude beschaving.

Mesopotamië heeft vele verschillende rijken en culturen gekend. De belangrijkste culturen van Mesopotamië zijn de Sumeriërs, de Akkadiërs, de Assyriërs en de Babyloniërs. De geschiedenis van al deze vier rijken is vrij complex, omdat deze rijken in de loop van enkele duizenden jaren over elkaar heersten.

De belangrijkste steden in Mesopotamië kunnen als volgt worden opgesomd:

• Eridu
• Uruk
• Akkad
• Ur
• Assur
• Nineve
• Babylon

Hieronder volgen de details van deze uitzonderlijke steden.

De Sumerische beschaving

De vroegst bekende beschaving van Mesopotamië is de Sumerische beschaving. Overblijfselen hiervan zijn op grote schaal gevonden in wat het zuiden van Mesopotamië zou zijn geweest. Veel historici geloven dat nomaden uit verschillende plaatsen kwamen en zich vestigden nabij de oevers van de rivieren. Later smolten deze groepen samen en vormden ze de eerste beschaving.

Eridu: De eerste stad van Mesopotamië

De Sumeriërs waren waarschijnlijk zeer religieus. Ze bouwden een tempel om hun god Enki te aanbidden op een plaats genaamd Eridu. Eridu was de eerste aangelegde heilige plaats van de Mesopotamiërs. Mensen begonnen zich rond deze tempel te verzamelen.

Eridu staat nu bekend als de eerste nederzetting van Mesopotamië. Maar deze plek is niet de eerste bekende stad van Mesopotamië, zoals sommigen beweren. De reden hiervoor is het bevolkingsaantal van Eridu. Het bevolkingsaantal van Eridu was niet hoog genoeg om het de titel van stad te geven — het was dus louter de eerste georganiseerde menselijke nederzetting.

Uruk: ‘s Werelds eerste stad

Rond 4500 v.Chr. verspreidde de verstedelijking zich snel over het gebied. Deze verstedelijking gaf aanleiding tot de allereerste stad van Mesopotamië en de geciviliseerde wereld, genaamd Uruk.

Zelfs als er vóór Uruk een stad bestond, zouden we dat niet weten. Dit komt omdat het ontstaan van het schrift samenvalt met de opkomst van Uruk.

Uruk staat ook bekend als de grootste stad uit de vroege oudheid. Bewijsmateriaal gevonden op de site en in geschriften suggereert dat de mensen in het gebied een geciviliseerd leven leidden. Resten van aarden potten, huizen en karren zijn gevonden. Ongeacht het verschil in religie en etniciteit van de mensen in Sumer, werd Uruk gebouwd om de orde te handhaven.

Na de komst van de eerste stad smolten andere dorpen en nederzettingen samen tot meer steden. Andere belangrijke vroege steden die ontdekt zijn, zijn Bad-tibira, Larak, Sippar en Shuruppak, die allemaal in Sumer liggen.

De val van Sumer

De toename van het aantal steden en de bevolking vereiste een heersende figuur. Sargon van Akkad, een andere stad in Mesopotamië, veroverde het gebied van de Sumeriërs en verenigde de regio onder één enkel Akkadisch Rijk.

De Akkadische beschaving

Sargon was een visionair. De geschiedenis beschrijft hem als een bescheiden tuinman vóór zijn verovering van Sumer. Deze Akkadische beschaving bracht het eerste multinationale rijk ter wereld voort.

Akkad

De stad Akkad, ook wel bekend als Agade, was het hart van de Akkadische beschaving. Interessant genoeg weet niemand waar deze stad precies lag, aangezien er geen archeologisch bewijs van de locatie is gevonden. Er wordt geschat dat de stad ergens langs de westelijke oever van de Eufraat moet hebben gelegen.

Deze stad was enorm. Ze bestreek het land van de Eufraat tot de Perzische Golf. De stichter van het Akkadische Rijk wordt dan ook beschouwd als koning Sargon de Grote. Onder zijn bewind groeide het rijk exponentieel.

Het Akkadische Rijk viel nadat de erfgenamen van Sargon er niet in slaagden de controle over dit enorme rijk te behouden. Veel vreemde machten drongen de samenleving binnen. Wat ooit een van de grootste steden aller tijden was, werd gereduceerd tot een verzameling stenen gebouwen en door droogte geteisterde landen.

Ur

Ur was een belangrijke stad in het oude Mesopotamië. Juist toen het Akkadische Rijk in zijn donkere middeleeuwen verkeerde, werd deze stad in het zuiden van Mesopotamië een bloeiend centrum van handel en beschaving. Dankzij de gunstige ligging ontving Ur veel immigranten en werd de meeste handel vanuit deze stad gedreven.

Deze stad staat bekend als een van de rijkste steden van de oude beschaving van Mesopotamië. Tussen 1922 en 1934 hebben archeologen 16 graven van koningen en koninginnen van Ur blootgelegd, samen met hun opmerkelijke schat aan rijkdommen.

Het Assyrische Rijk

Na de val van het Akkadische Rijk nam het Assyrische Rijk de controle over.

Assur

De stad Assur was **de eerste hoofdstad van het **Assyrische Rijk. Assur was vernoemd naar de oppergod van de Assyriërs. De stad lag op de westelijke oever van de Eufraat.

Assur is vooral bekend als religieus centrum. Het herbergt de tempel van Ishtar, een van de oudst bekende tempels. Ishtar was de godin van de liefde en de oorlog. Ooit stonden er in de stad zo’n 34 tempels die toebehoorden aan verschillende Mesopotamische godheden.

Nineve

Nineve is tot op de dag van vandaag een van de meest populaire en rijkste van de beroemde oude Mesopotamische steden. De stad werd de hoofdstad van het Assyrische Rijk onder het bewind van Sanherib. Hij versterkte de stad door een 11 kilometer lange muur en 15 poorten rond de stad te bouwen om de vijanden buiten te houden.

Het was een schitterende stad. Ze stond bekend om haar botanische tuinen en paleizen vol luxe bronzen zuilen, beeldhouwwerken van leeuwen en stieren, en gebeeldhouwde scènes van veldslagen tussen Assyriërs en hun vijanden.

Nineve is beroemd om haar bibliotheek. Deze bibliotheek werd gebouwd door de laatst bekende koning van Assyrië, Assurbanipal. De bibliotheek herbergde naar schatting zo’n 30.000 kleitabletten en geschriften van de oude beschaving.

Het Babylonische Rijk

In het zuiden van Mesopotamië groeide een kleine, door Amorieten geregeerde staat uit tot een machtscentrum. Het was de thuisbasis van koning Hammurabi, die Mesopotamië revolutioneerde. Hammurabi stelde een reeks wetten op, bekend als de Codex Hammurabi. Deze wetten gaven richtlijnen voor een beschaafd leven en vooruitgang.

Babylon

Babylon was de hoofdstad van het Babylonische Rijk. Historici geloven dat Babylon uitgroeide tot een stad met 200.000 inwoners. Babylon is het meest beroemd om de Hangende Tuinen van Babylon, een van de zeven klassieke wereldwonderen.

Tegenwoordig zijn de ruïnes van deze grote stad te vinden op zo’n 80 kilometer ten zuiden van Bagdad. Babylon wordt ook wel het land van Akkad genoemd als eerbetoon aan de eerdere glorie van het Akkadische Rijk.

Andere steden van Mesopotamië

Andere belangrijke steden van Mesopotamië zijn Persepolis, Lagash, Hattusa, Kish, Mari en Nippur. Deze steden bestonden gedurende de geschiedenis van de verschillende rijken. Ze hadden hun eigen koningen en koninginnen. Deze steden staan er ook om bekend dat ze vaak hun eigen aparte religies en goden volgden.

De oude beschavingen van Mesopotamië worden gecrediteerd voor diverse bijdragen aan de moderne, geciviliseerde samenleving. Naast hun ontdekkingen en uitvindingen is de creatie van steden een van de belangrijkste, samen met de kunst van het schrift.

Conclusie

In dit artikel hebben we de opkomst en ondergang van de belangrijkste steden van het oude Mesopotamië besproken. Laten we alles even samenvatten:

• Mesopotamië staat bekend als de wieg van het leven.
• De allereerste stad ter wereld werd gesticht op het land van Mesopotamië.
• Eridu is de eerste geregistreerde nederzetting van Mesopotamië.
• Uruk is de eerste geregistreerde stad van Mesopotamië.
• Uruk was de hoofdstad van de Sumerische beschaving.
• Koning Sargon verenigde de Sumerische en Akkadische beschavingen onder één bewind.
• Assur was de eerste hoofdstad van de Assyrische beschaving.
• De Hangende Tuinen van Babylon behoren tot de zeven wereldwonderen.
• Nineve was als hoofdstad van het Assyrische Rijk een van de meest geavanceerde steden van Mesopotamië.

Had je enig idee dat er zoveel te weten viel over steden die duizenden jaren oud zijn? In ieder geval hopen we dat we je nieuwsgierigheid hebben kunnen bevredigen!

Referenties

• Veenhof, K. R. “Ancient Mesopotamia and JESHO.” Journal of the Economic and Social History of the Orient, vol. 36, no. 2, Brill, 1993, pp. 120–38, https://doi.org/10.2307/3632505.
• Garbutt, Douglas. “THE SIGNIFICANCE OF ANCIENT MESOPOTAMIA IN ACCOUNTING HISTORY.” The Accounting Historians Journal, vol. 11, no. 1, The Academy of Accounting Historians, 1984, pp. 83–101, http://www.jstor.org/stable/40697796.