Hestia

Hestia: De Griekse godin van het huis en beschermster van gezinnen

Hestia, godin van de haard en het huis, was de beschermvrouwe van alles wat met gezinnen en het huishouden te maken had. Er brandde altijd een vuur voor Hestia in haar tempels. Ze was een van de vroege godheden, maar ze werd niet altijd beschouwd als deel van de belangrijkste goden van de Olympus. Lees verder om te ontdekken waarom Hestia grotendeels afwezig is in Griekse mythen.

Wie was Hestia in de Griekse mythologie?

Hestia was de godin van de haard en het huis in de Griekse mythologie. Haar Romeinse tegenhanger was Vesta, en ze waren in wezen dezelfde godheid. Naast haard en huis was ze de beschermvrouwe van gezinnen en hun beschermster. Haar domein was alles wat te maken had met gezinnen en het huishouden, vergelijkbaar met Hera.

Ze had een cultus die volledig aan haar was gewijd, en er mochten alleen priesteressen zijn. Mannen waren niet toegestaan in haar tempel. In haar tempels brandde voortdurend een vuur, dat de constante aanwezigheid van Hestia in het gezinsleven van de Griekse cultuur vertegenwoordigde. Ze was een van de belangrijkste godinnen in het Griekse leven.

Ze was de ultieme “matrone-godin.” De verering van deze godheid werd voornamelijk door moeders en vrouwen in het algemeen uitgevoerd. Het uitdoven van het vuur van Hestia was in strijd met de morele code. Helaas verscheen ze niet in veel mythen, dus is veel informatie over haar verloren gegaan in de tijd.

Etymologie van Hestia, vertaling van de haardgodin

Dit is een directe vertaling omdat haar naam afkomstig is van het Griekse woord “hestia.” Dit woord betekent “altaar, open haard, of haard.” Haar naam past dus perfect bij de godin en haar invloedssfeer.

Oorsprong van Hestia, de beschermster van Griekse gezinnen

Hestia was een van de zes kinderen van de Titanen Cronus en Rhea. Ze was oorspronkelijk het eerstgeboren kind. Maar door haar boze vader, die zijn kinderen een voor een opat, eindigde ze uiteindelijk als de jongste — ze was in feite de laatste die uit het lichaam van haar vader kwam toen Zeus hem versloeg.

Mythen over Hestia, godin van het gezin

Helaas was Hestia afwezig in veel Griekse mythologie. We weten dus maar weinig over wie ze was en wat ze vertegenwoordigde. Een van de verhalen die we kennen is haar unieke ontstaansgeschiedenis.

Hoe werd Hestia geboren?

Hestia was een van de kinderen die uit Titanen werden geboren. Aangezien de Titaan Cronus zijn vader Uranus had omvergeworpen, maakte hij zich voortdurend zorgen dat zijn eigen kinderen hetzelfde zouden doen. Toen zijn vrouw Rhea zwanger werd, besloot hij zijn kinderen op te slikken zodra ze ter wereld kwamen. Hestia was de eerstgeborene, en dus slikte hij haar als eerste op.

De andere kinderen waren Poseidon, Hades, Demeter, Hera en Zeus. Rhea wilde haar kinderen redden en bedacht een plan. Het laatste kind was Zeus, en ze bracht hem naar een eiland om hem veilig te houden. Toen ze thuiskwam, gaf ze haar man een steen in babykleertjes om door te slikken.

Zeus groeide op op het eiland en keerde terug om zijn broers en zussen te wreken. Hij versloeg zijn vader en dwong hem alle kinderen uit te braken, waardoor Hestia de jongste bleek te zijn. De kinderen verdeelden de rijken van het universum, en Hestia kreeg de haard en het huis. Maar Hestia bleef maagdelijk en had daarom nooit eigen kinderen.

Waar stond Hestia om bekend?

We weten iets over Hestia dankzij enkele gedichten van de beroemde Griekse dichter Homerus, die “De Ilias” en “De Odyssee” schreef. Het geeft ons slechts een klein beetje inzicht in Hestia’s eigenschappen. Hij noemde Hestia tweemaal in twee afzonderlijke gedichten.

In het tweede kunnen we opmaken hoe geëerd en gerespecteerd ze was onder het volk vanwege haar heerschappij over de haard en het huis. Hij schrijft:

“Hestia, in de hoge woningen van allen, zowel onsterfelijke goden als mensen die op aarde wandelen, hebt gij een eeuwige verblijfplaats en de hoogste eer verworven: glorierijk is uw deel en uw recht. Want zonder u houden stervelingen geen feestmaal, waar men niet naar behoren zoete wijn schenkt als offer aan Hestia, zowel als eerste als laatste.”

Was Hestia een van de Twaalf?

In de Griekse mythologie waren er 12 hoofdgoden en godinnen in het pantheon. De elf van hen (plus Zeus), die gewoonlijk als deel van de groep worden beschouwd, zijn als volgt:

• Zeus
• Hera
• Poseidon
• Hades
• Ares
• Aphrodite
• Hermes
• Apollo
• Demeter
• Athena
• Artemis
• Hephaestus

Hestia en Dionysus “wedijveren” beiden om een plek, en die plek wisselt afhankelijk van de bronnen die je raadpleegt. Er is een gravure op het Griekse Parthenon van de goden, maar het is Dionysus die in dit geval een plek inneemt. Dit zou kunnen aantonen dat ze geen deel uitmaakte van de twaalf. Maar het zou ook een weergave kunnen zijn van het feit dat ze een bescheiden godin was die niet van de “schijnwerpers” genoot.

Hestia en haar grootste bezit: Haar kostbare maagdelijkheid

Hestia was niet de enige godin die haar maagdelijkheid koesterde en beschermde, maar ze was een van de beroemdere. Haar zus Artemis was ook een maagdelijke godin. Nadat zij en haar broers en zussen de Titanen hadden verslagen voor de controle over het universum, begon ze “het hof gemaakt te worden” door Apollo. Of beter gezegd, hij begon seksuele avances te maken, en zij was daar niet in geïnteresseerd.

Tegelijkertijd was Poseidon ook geïnteresseerd, maar zij was ook daar niet blij mee. Veel mensen vragen zich af of Hestia kinderen had, maar ze had er nooit omdat ze geen interesse had in dat of in het samenzijn met een man. Daarom vroeg ze haar broer Zeus om hulp. Ze vertelde hem dat ze een maagdelijke godin wilde blijven, en hij stond het toe.

Hij zei haar bij hem te komen wonen en zijn huishouden over te nemen. Daarom beheerste ze het domein van het huis en de haard. En het was het centrale aspect van het huis, vooral in de Griekse cultuur, waar familie werd beschouwd als het middelpunt van de beschaving. Het is immers niet toevallig dat alle godheden een grote, ingewikkelde uitgebreide familie vormden!

Hestia en Priapus: Wellustige god probeert maagdelijkheid te stelen

In een andere situatie werd Hestia’s maagdelijkheid opnieuw bedreigd door een mindere god genaamd Priapus. Deze mythe kwam uit een van Ovidius’ verhalen. De Titanen waren door Zeus verslagen, maar niet alle Titanen hadden aan de kant van de Titanen gevochten. Nadat de Olympiërs hadden gewonnen, organiseerde Rhea, Hestia’s moeder, een feest om hun overwinning te vieren.

Hestia was niet het feesttype, en dus verliet ze het feest even om even bij te komen. Terwijl ze rondliep, besloot ze even te rusten, en ze viel in slaap in het bos. De god Priapus, die ook bekend stond als vruchtbaarheidsgod en om zijn onverzadigbare lust, liep dronken door het bos. Toen hij de slapende Hestia zag, werd hij overmand door lust en besloot zijn gang met haar te gaan.

Maar vlak voordat hij bij haar was, balkte een ezel, waardoor Hestia wakker werd. Ze besefte wat Priapus van plan was, waarschuwde de andere goden, en ze kwamen aangerend. Toen ze ontdekten wat Priapus wilde doen, vervloekten ze hem om voor de rest van zijn dagen bij saters te liggen. En Hestia’s maagdelijkheid was gered.

Wat was het symbool van Hestia?

Hestia’s symbool was de haard en de voortdurend brandende vlam. De vuren van Hestia’s tempel moesten altijd branden. Een open haard of altaar waren andere toepasselijke symbolen. Hestia vertegenwoordigde veel dingen over het Griekse huishouden en de plaats van de vrouw daarin. Haar keuze voor maagdelijkheid zou representatief kunnen zijn voor de culturele wens naar zuiverheid van vrouwen.

En haar gebrek aan verschijning in veel mythen zou ook haar bescheidenheid kunnen tonen. De cultuur van de Grieken in die tijd was zeer traditioneel en patriarchaal, dus dit waren het soort dingen dat van Griekse vrouwen werd verwacht. Desondanks was ze een zeer hoog vereerde godin, en daarom bleven haar vuren altijd branden. En daarom werd ze vaak beschouwd als een van de hoofdgoden.

De verering van Hestia, godin van het huishouden

De rol van het vereren van de godin viel toe aan de vrouw van het huishouden. Het ritueel van het aansteken van de vuren werd soms gevolgd door het offeren van een dier. Het vuur mocht niet worden gedoofd, want dat zou worden gezien als een soort heiligschennis of een gebrek aan zorg voor de belangrijkste ruimte van het huis. Hoewel Hestia een op het huiselijke gerichte godin was, vertegenwoordigde ze het belang van vuur en alles wat het een gemeenschap zou brengen.

De meeste rituelen werden door vrouwen uitgevoerd, maar rituelen die plaatsvonden bij openbare kantoren werden door een man overgenomen. Helaas waren er niet veel tempels gewijd aan Hestia. Maar alle haarden, zowel privé als openbaar, waren gewijd aan deze bijzondere godin. Er was melding van een tempel voor Hestia in Olympia.

Er waren enkele sporadische vermeldingen van andere tempels en/of openbare altaren op haar naam. Maar per slot van rekening had ze geen openbare vertoning van verering nodig. Ze was altijd aanwezig in het leven van Griekse huishoudens, en het eerste offer dat ze brachten ging altijd naar haar. Dus in zekere zin was elk huis haar tempel.

Hestia in de populaire cultuur

Net als haar mythen verschijnt Hestia niet in veel populaire media. Echter, zij of haar naam verschijnt in:

• De boekenreeks “Percy Jackson en de Olympiërs”
• De tv-serie “Hercules”
• De tv-serie “Xena: Warrior Princess”

Conclusie

Bekijk de belangrijkste punten over Hestia die in het bovenstaande artikel zijn behandeld.

• Hestia was de godin van haard en huis in de Griekse mythologie. Ze was de ultieme “matrone”-godin en een van de belangrijkste godheden. Soms verscheen ze als een van de 12 hoofdgoden, maar die plek werd soms ingenomen door Dionysus, de god van de wijn.
• Hestia’s Romeinse tegenhanger was de godin Vesta. Ze hadden in feite dezelfde eigenschappen en mythologie.
• Hestia’s symbool was de haard, open haard, altaar of een eeuwig brandende vlam. Het vuur moest altijd branden in haar tempels. Vuur vertegenwoordigde in die tijd warmte, voedsel en comfort, en daarom was Hestia een zeer vereerde godin.
• De cultus van Hestia draaide volledig om vrouwen, en in haar tempels mochten alleen vrouwen binnenkomen of als priesteressen optreden.
• Haar naam is een directe vertaling van het Griekse woord “hestia” dat open haard, haard of altaar betekent: een naam die perfect past bij haar voorrechten.
• Hestia was een van de zes kinderen van de Titanen Cronus en Rhea. Ze was de oudste, maar nadat haar vader besloot ze allemaal te doden, werd ze de jongste. Ze was zelfs de laatste die uit zijn lichaam kwam nadat Zeus hun vader had getrotseerd.
• Daarna begonnen Poseidon en Apollo Hestia seksueel te achtervolgen, maar zij was niet geïnteresseerd. Ze vroeg Zeus om haar maagd te laten blijven. Hij stemde toe en vroeg haar naar zijn huis te komen om de huishoudelijke taken over te nemen. Zo werd haar domein het huishouden en alles wat daarin gebeurt.
• Bij een andere gelegenheid besloot een god genaamd Priapus dat hij Hestia wilde. Een ezel redde haar door haar wakker te maken toen hij dichterbij kwam. De goden verbanden hem, en Hestia bleef maagd.
• In de populaire cultuur verschijnt ze in “Percy Jackson en de Olympiërs” evenals de tv-shows “Hercules” en “Xena: Warrior Princess.”

Hestia wordt misschien gezien als iemand met een zeer beperkte reikwijdte qua macht, maar de haard was alles. In die tijd was het het centrale deel van het huiselijke leven, en vuur als symbool betekende ook macht en kracht. Haar voorstelling als een bescheiden, maagdelijke vrouw was mogelijk bedoeld om die eigenschappen bij Griekse vrouwen te bevorderen. Maar ze toonde haar kracht in het feit dat ze voortdurend vocht voor haar maagdelijkheid, en ze liet niemand haar vertellen anders te zijn.