Crius

Crius: De Vergeten Titaan en Zuil van het Besterrende Zuiden Crius, Titaan van de Sterrenbeelden, is een van de minst herkende goden in de Griekse mythologie. Hij verscheen zeer weinig in de oude verhalen, en helemaal niet nadat Zeus en de Olympische goden aan de macht kwamen. Toch speelde hij een essentiële rol in de mythologische vorming van het universum, en zijn nakomelingen leverden ook hun eigen bijdragen.

Wie Was Crius in de Griekse Mythologie?

De Titaan Crius was de oorspronkelijke god van de sterrenbeelden, en hij kon de sterren verplaatsen aan het firmament. Het Griekse woord crius is verwant aan het woord voor ram, dus Crius werd losjes geassocieerd met het sterrenbeeld Ram. Dit sterrenbeeld rees aan de hemel bij het begin van de lente, wat Crius associeerde met het begin van het nieuwe jaar in de Griekse kalender.

Crius was de bewaker, of misschien de personificatie, van een van de Vier Zuilen van de Hemel. Dit waren vier enorme kolommen die zich op de vier hoeken van de aarde bevonden en de hemel stabiliseerden. De Grieken wisten dat de wereld rond was, dus “de vier hoeken van de aarde” was een spreekwijze. Crius was de Zuidelijke Zuil, waar Ram elk jaar zou opkomen. Coeus was de Noordelijke Zuil, Hyperion was de Oostelijke Zuil, en Iapetus was de Zuil van het Westen.

Vermelding van Crius’ fysieke verschijning was zeldzaam. Net als de rest van de Titaanreuzen was hij waarschijnlijk knap, enigszins jeugdig en fysiek robuust. Aangezien de ram zijn heilige dier was, verscheen hij mogelijk af en toe als een ram of droeg hij een helm met ramshorens.

Crius en de Eerste Generatie Titanen aan het Begin der Schepping

Het verhaal van Crius was relatief kort, hoewel het misschien duizenden jaren heeft geduurd. Net als de meerderheid van de eerste generatie Titanen kwam Crius tot stand kort na het begin der schepping.

Zoals bij de meeste scheppingsmythen begint het universum als een donkere leegte; in de Griekse mythologie werd deze leegte Chaos genoemd. Uit Chaos kwamen de eerste oergodheden, waaronder Gaia (Aarde), Nyx (Nacht) en Erebus (Duisternis). Zonder een metgezel baarde Gaia Uranus (Hemel). Ze paarden, en uit hun verbintenis kwamen drie rassen van reuzen.

Eerst waren er de Cyclopen, meesterambachtslieden ondanks dat ze slechts een oog hadden. Uranus walgen van hun lelijkheid, en misschien maakte hij zich zorgen dat hun grote omvang hen in staat zou stellen hem omver te werpen. Hij stuurde hen naar de donkere afgrond van Tartarus, diep in de aarde. In zekere zin propte hij ze terug in Gaia’s baarmoeder. Vervolgens kwamen de Hekatoncheiren, bekwame vechters met vijftig hoofden en honderd handen. Uranus mocht hen ook niet, en hij stuurde hen om zich bij de Cyclopen in Tartarus te voegen.

Gelukkig was de derde groep kleiner en knapper. Dit waren de oorspronkelijke 12 reuzen bekend als de Titanen.

• Coeus, god van rede en nieuwsgierigheid en Zuil van het Noorden
• Hyperion, god van hemels licht en Zuil van het Oosten
• Crius, god van de sterrenbeelden en Zuil van het Zuiden
• Iapetus, god van geweld en sterfelijkheid en Zuil van het Westen
• Oceanus, god van Okeanos, de rivier die de Aarde omringt
• Cronus, god van tijd en sterfelijkheid
• Mnemosyne, godin van het geheugen
• Tethys, godin van alle zoetwaterbronnen
• Theia, godin van het gezichtsvermogen en dingen die glanzen
• Phoebe, godin van intelligentie en vooruitziendheid
• Themis, godin van gerechtigheid en waarheid
• Rhea, godin van vruchtbaarheid en moederschap

Deze Titanen gingen niet naar Tartarus aangezien ze hun vader niet walgden noch intimideerden. Het vertrouwen van Cronus zou echter misplaatst blijken toen zijn favorieten hem verraadden.

De Vrouw en Kinderen van Crius

De enige echte roem die Crius kon claimen was via zijn kinderen en kleinkinderen. Crius trouwde met zijn halfzus Eurybia, die de winden die over de zeeën bliezen personifieerde. Hun kinderen waren Astraeus, de god van de schemering, Pallas, een god van oorlog en strategie, en Perses, wiens naam “plunderen en verwoesten” betekende. Via zijn zonen werd Crius de grootvader van verschillende opmerkelijke figuren in de mythologie.

Astraeus paarde met Eos, de godin van de dageraad, en hun verbintenis bracht de Anemoi voort, de vier winden, en de Astra Planeta, de vijf dwalende sterren. Perses en Asteria werden de ouders van Hecate, een godin van magie, grenzen en kruispunten. Pallas’ minnares was Styx, de godin van de stromende rivier die haar naam droeg. Samen brachten ze Nike voort, de godin van de overwinning, Scylla, het zeemonster dat een rol speelde in de Odyssee, Kratos, een god van kracht, en Zelus, de god van de jaloezie.

Het Verraad van Uranus en het Begin van het Gouden Tijdperk

Gaia was boos dat zoveel van haar kinderen werden opgesloten. Aangezien hun gevangenis diep in de aarde lag, veroorzaakte hun opsluiting haar ongetwijfeld ook aanzienlijke pijn. Uiteindelijk ging ze naar de Titanen en vroeg hen Uranus te verslaan. Allen waren het erover eens dat de daad moest worden verricht, maar de meesten deinsden terug voor het idee om een wapen tegen hun vader te hanteren. Cronus bood zich vrijwillig aan, en Gaia gaf hem een adamantieten sikkel. Crius en zijn mede-Zuilen van de Hemel waren bereid bij te staan.

Op een dag daalde Uranus uit de kosmos neer om bij Gaia te liggen. Crius, Coeus, Iapetus en Hyperion overmeesterden Uranus en hielden hem neer, met zijn ledematen gespreid naar de vier hoeken van de aarde. Cronus pakte het mes en castreerde Uranus, zijn geslachtsdelen in de zee slingerend. Toen het bloed op de oceanen spatte, schiep het nieuwe groepen ongewone wezens, zoals de Erinyen, de Meliaden en de Furiën. De geslachtsdelen deden de zee schuimen, en de godin Aphrodite rees volgroeid op uit het schuim.

Vernederd en verslagen vluchtte Uranus terug naar de kosmos. Cronus besteeg de troon van zijn vader op de berg Othrys, en hij heerste in een tijd van vrede en voorspoed genaamd het Gouden Tijdperk. Crius en de rest van Cronus’ broers en zussen dienden als zijn hofhouding.

De Ondergang van Cronus en de Nederlaag van de Titanen

Cronus was een eerlijke, bezadigde heerser totdat hij hoorde over een profetie dat hij hetzelfde lot als zijn vader zou ondergaan: verraad door zijn eigen kinderen. De profetie obsedeerde hem zozeer dat hij, toen zijn kinderen werden geboren, ze in hun geheel opslokte. Nadat hij vijf van haar kinderen had ingeslikt, beviel Rhea in het geheim van haar zesde kind, Zeus. Ze misleidde Cronus door hem een steen gewikkeld in doek te laten inslikken.

Zeus bracht zijn jeugd door verborgen op Kreta. Toen hij volgroeid was, sloop hij terug naar de berg Othrys vermomd als Cronus’ bekerbrenger. Op een nacht deed Zeus mosterd in Cronus’ wijn, waardoor Cronus de vijf kinderen moest uitbraken. Ze kwamen volgroeid uit de maag van hun vader, en de zes broers en zussen trokken zich terug op de berg Olympus om strategie te bedenken en de grote oorlog tegen Cronus te plannen.

Zo begon de grote Oorlog van de Titanen, genaamd de Titanomachie. Geen complete tekst overleefde om alle details van de strijd te geven, en geen van de fragmenten toonde aan dat Crius een bijzondere rol speelde in de worsteling. De meeste mannelijke Titanen vochten aan de zijde van Cronus, en men kan aannemen dat Crius ook de kant van zijn broer koos. Enkele Titanen, zoals Prometheus en Epimetheus, kozen de kant van Zeus, en de meeste vrouwelijke Titanen werden als neutraal beschouwd.

Het conflict duurde tien lange jaren, en de wereld leed enorm. Eindelijk, in het tiende jaar, kreeg Zeus het idee om de Cyclopen en Hekatoncheiren uit hun gevangenis in Tartarus te bevrijden. Gretig om te vechten, gebruikten de Hekatoncheiren hun vele handen om bergen naar de vijand te slingeren. De Cyclopen smeedden krachtige wapens voor de goden, waaronder Zeus’ bliksemschicht en Hades’ helm der duisternis, die hem onzichtbaarheid verleende. Met de helm sloop Hades het Titaankamp in en vernietigde hun wapens, waarmee hij een snel einde maakte aan de oorlog.

Het Uiteindelijke Lot van de Verraderlijke Titanen

Na de oorlog veroordeelde Zeus Crius en de meerderheid van de mannelijke Titanen om voor altijd te lijden in Tartarus. Volgens de meeste bronnen was dit het einde van het verhaal van Crius. Sommige bronnen meldden dat Zeus uiteindelijk medelijden kreeg en de Titanen uit hun gevangenis bevrijdde. Zelfs in deze versie verscheen Crius niet in toekomstige mythen. Hij werd wel vermeld in enkele moderne boeken, films en televisieprogramma’s, zoals Xena, Warrior Princess en Percy Jackson and the Olympians.

Conclusie

Hoewel Crius niet vaak voorkwam in de Griekse mythologie, had hij toch een rol te spelen. Hier zijn enkele basisfacten over Crius:

• Hij was een van de eerste generatie Titanen, kinderen van Uranus en Gaia.
• Hij was de Titaangod van de sterrenbeelden en had een bijzondere band met het sterrenbeeld Ram.
• Met het sterrenbeeld Ram dat in de lente opkwam, bestuurde Crius het begin van elk jaar.
• Hij vertegenwoordigde de Zuil van het Zuiden, een van de vier zuilen die de hemel omhoog hielden.
• Hij trouwde met zijn halfzus Eurybia, en ze hadden drie zonen: Astraeus, Perses en Pallas.
• Zijn beroemde kleinkinderen zijn onder andere Hecate, Nike, Scylla en de Anemoi, de Vier Winden.
• Coeus, Crius, Iapetus en Hyperion overvielen hun vader Uranus en hielden hem vast terwijl Cronus hem castreerde.
• Crius koos de kant van Cronus in de Titanomachie en werd na de oorlog opgesloten in Tartarus.

Zelfs met zo’n kleine rol diende Crius een vitaal, vormend doel, waarbij hij een deel van de aard van het universum opzette. Via zijn kinderen en kleinkinderen legde hij de basis voor latere mythen in de Griekse mythologie.