Coeus

Coeus: Titaan en Zuil van het Noorden Een van de meer obscure personages in de Griekse mythologie was Coeus, Titaangod van het intellect. Er is weinig over hem bekend, behalve zijn vrouw en kinderen, afkomst en een kleine rol in de Titanomachie. Net als veel van zijn broers en zussen diende het verhaal van Coeus als opzet voor de meer bekende mythen in het tijdperk van de Olympische goden.

Wie Was Coeus in de Griekse Mythologie?

In de oude Griekse taal betekent koios vraag of onderzoekend. Coeus werd geassocieerd met kennis, wijsheid, intellect, vastberadenheid en de onderzoekende geest. In artistieke afbeeldingen had Coeus lang golvend haar en een vergelijkbare baard. Bovendien bekeek hij de wereld door uitzonderlijk ronde ogen. Aangezien zijn plaats in de mythe obscuur is, had hij geen bijbehorende wapens, dieren of planten. Hij had echter wel een associatie met de planeet Mercurius.

Coeus was een van de oorspronkelijke 12 Titanen, een van de eerste rassen op aarde. Samen met drie van zijn broers vertegenwoordigde Coeus een van de Vier Zuilen van de Hemel, die de Aarde en de Hemel gescheiden hielden. Na de grote oorlog tegen de Olympiërs werd Coeus opgesloten in de donkere afgrond genaamd Tartarus, en zijn neef Atlas nam zijn plaats in bij het omhooghouden van de Hemel.

Als meest noordelijke zuil werd Coeus beschouwd als de god van de as waaromheen de sterrenbeelden draaiden. Deze associatie leidde tot zijn Romeinse naam, Polos, wat “van de noordpool” betekent. In de Hellenistische tijd werd dit aspunt aangegeven door de ster Alpha Dra in het sterrenbeeld Draco. Dit aspect van Coeus markeerde hem als het hemelse evenbeeld van zijn vrouw Phoebe, die bekend stond als de navel/as van de Aarde in Delphi. Men geloofde dat beide assen werden bewaakt door een draak.

Deze associatie met de sterren kan hebben geleid tot zijn verbinding met hemelse orakels. Opnieuw diende hij als complement van zijn vrouw. Terwijl Phoebe de profetische stem van haar moeder Aarde (Gaia) interpreteerde, kon Coeus de profetische stem van zijn vader, de Hemel (Uranus), horen. Als bezitter van aardse intelligentie en profetisch inzicht werd Coeus waarschijnlijk gezien als de oorspronkelijke bron van alle kennis.

Coeus en Phoebe aan het Begin der Schepping

Net als de andere eerste generatie Titanen begon en eindigde het verhaal van Coeus voor de vorming van de mensheid. Er is weinig specifieke vermelding van Coeus in de mythen van de Schepping en de Titanomachie, maar men kan afleiden dat hij een actieve rol speelde in beide.

Voordat de wereld bestond, was er alleen Chaos. Chaos bracht een handvol oergoden voort, zoals Nyx (Nacht), Erebus (Duisternis) en Gaia (Aarde). Gaia baarde Uranus (Hemel), die haar metgezel werd en vader van haar kinderen. Hun verbintenis schiep de oorspronkelijke 12 reuzen bekend als de Titanen:

• Hyperion, god van het hemelse licht
• Oceanus, god van Okeanos, de rivier die de Aarde omringt
• Coeus, god van rede en nieuwsgierigheid
• Cronus, god van de Hemel
• Crius, god van de sterrenbeelden
• Iapetus, god van sterfelijkheid en gewelddadige dood
• Mnemosyne, godin van het geheugen
• Tethys, godin van alle zoetwaterbronnen
• Theia, godin van het gezichtsvermogen
• Phoebe, godin van intelligentie en vooruitziendheid
• Rhea, godin van vruchtbaarheid en moederschap
• Themis, godin van de gerechtigheid

Uranus en Gaia waren ook de ouders van andere reuzrassen: de eenogige Cyclopen en de Hekatoncheiren met honderd handen en vijftig hoofden.

Samen met zijn broers Iapetus, Hyperion en Crius kreeg Coeus de taak om een van de vier enorme zuilen te bewaken die de hemel omhoog hielden en voorkwamen dat deze de Aarde zou verpletteren. Coeus had de verantwoordelijkheid voor de zuil in het noorden, nabij de as van de sterrenbeelden.

Het lijkt vreemd dat vier van hun zonen de taak hadden om de twee gescheiden te houden, aangezien de Aarde hun moeder was en de Hemel hun vader. Dit is echter slechts een van de talrijke onderdelen van de mythe die onzinnig lijken voor de moderne mens.

Coeus trouwde met zijn zus Phoebe, wier eigenschappen het complement van de zijne leken te zijn. Samen hadden Coeus en Phoebe een zoon, Lelantos, en twee dochters, Leto en Asteria. Hun verhalen speelden zich later af in de Griekse mythologie, na de opkomst van de Olympische goden.

De Titanomachie en het Einde van het Gouden Tijdperk

Toen de Titanen, Cyclopen en Hekatoncheiren werden geboren, was Uranus de oppergodheid van de wereld. Uranus sloot de Cyclopen en de Hekatoncheiren op in de gapende kerkerafgrond genaamd Tartarus. Er zijn uiteenlopende meningen over waarom hij dit deed. Ofwel werd hij geïntimideerd door hun superieure grootte, ofwel was hij beledigd door hun lelijkheid. Aangezien de Titanen geen van beide eigenschappen bezaten, werden ze hetzelfde lot bespaard. Ze werden waarschijnlijk gezien als minder bedreigend voor Uranus’ heerschappij.

Gaia was bedroefd en beledigd dat haar kinderen werden opgesloten. Aangezien Tartarus diep in de Aarde lag, veroorzaakte dit ook grote fysieke pijn bij haar. Ze overtuigde haar kinderen, de Titanen, om in opstand te komen tegen Uranus en hem omver te werpen. Ze stemden allemaal in, maar alleen Cronus was bereid een wapen tegen hun vader te hanteren.

Coeus, Iapetus, Hyperion en Crius konden hun broer bijstaan aangezien ze op de vier hoeken van de Aarde waren gepositioneerd. Toen Uranus uit de hemelen neerdaalde om met Gaia te paren, overvielen de vier broers hem. Ze hielden hem bij zijn armen en benen vast terwijl Cronus hem castreerde met een adamantieten sikkel die Gaia hem had gegeven. Hij vluchtte verslagen terug naar de kosmos.

Cronus nam de troon van zijn vader over, en hij heerste over de kosmos tijdens het Gouden Tijdperk. Uit angst voor een profetie dat zijn kinderen hem net zo zouden omverwerpen, at hij zijn eerste vijf kinderen op zodra ze waren geboren. Zijn vrouw Rhea smokkelde de zuigeling Zeus weg en misleidde haar echtgenoot door hem een steen te laten inslikken. Toen Zeus volgroeid was, kwam hij terug en misleidde Cronus door wijn met een braakmiddel, mogelijk mosterd, in te schenken. Deze truc zorgde ervoor dat Cronus de vijf kinderen uitbraakte, die volgroeid uit de maag van hun vader tevoorschijn kwamen. Ze verenigden zich om in opstand te komen tegen Cronus.

Zo begon de Titanomachie. De meeste Titanen vochten aan de zijde van Cronus, en men kan aannemen dat Coeus ook de kant van zijn broer koos. Enkele prominente Titanen, zoals Prometheus en Epimetheus, vochten aan de zijde van Zeus en de nieuwe Olympische goden. De meeste vrouwelijke Titanen werden als neutraal beschouwd. Geen enkele complete tekst beschreef de strijd in detail, en geen van de fragmenten noemde Coeus’ betrokkenheid bij de oorlog. Men kan zich afvragen, als Coeus zulke wijsheid en vooruitziendheid bezat, waarom steunde hij dan de verliezende kant?

Het conflict woedde 10 jaar, waarbij geen van beide kanten de overhand kreeg. Sommige bronnen suggereerden dat de Olympische goden het voordeel kregen toen Zeus de Cyclopen en Hekatoncheiren uit Tartarus bevrijdde. De Cyclopen smeedden krachtige wapens voor de goden, waaronder Zeus’ bliksemschicht. De Hekatoncheiren gebruikten hun vele handen om rotsblokken en bergen naar de Titanen te slingeren. Met deze extra kracht konden de Olympische goden eindelijk de Titanen overwinnen.

Nadat ze de oorlog hadden gewonnen, veroordeelde Zeus Coeus en de meerderheid van de Titanen om voor altijd te lijden in Tartarus. Een latere bron vermeldde dat Coeus door de opsluiting waanzinnig werd, en al zijn intellect verdween achter een allesverterende bloeddorst. Hij krabde aan zijn adamantieten boeien totdat hij ze brak. Toen hij echter probeerde te ontsnappen en wraak te nemen op Zeus, werd hij tegengehouden door de driekoppige hond Cerberus.

Coeus’ Nalatenschap als de Grootvader van Goden

Na de Titanomachie verdween Coeus in de vergetelheid. Zijn resterende bijdrage aan de mythe lag bij zijn drie kinderen: Lelantos, Asteria en Leto.

De naam Lelantos betekent iets dat ongezien blijft. Daarom werd hij de Titaan van de jacht en het besluipen van prooi. Zijn dochter was Aura, de jachtster, godin van de bries.

Asteria was de Titaangodin van vallende sterren, astrologie en droomdivination. Ze was de moeder van de godin Hecate. In haar mythe achtervolgde Zeus haar uit lust. Ze veranderde zichzelf toen in een kwartel en sprong in de zee. Daar werd ze getransformeerd in het drijvende eiland Delos, waar de tweeling van haar zus Leto werd geboren.

Leto was een Titaangodin van bescheidenheid en fatsoen. Nadat het Zeus niet lukte om bij Asteria te liggen, verleidde hij Leto, en ze werd zwanger. Toen Hera het hoorde, werd ze wild jaloers en verbood Leto elke toevlucht op land om te bevallen. Haar zus als het eiland Delos bood haar een schuilplaats, en daar beviel ze van de tweelinggoden Apollo en Artemis.

Conclusie

Net als de meeste Titanen is het verhaal van Coeus grotendeels vergeten. Toch leverde hij belangrijke bijdragen aan de Griekse mythologie door zijn eigen daden en de verhalen van zijn kinderen. Hier is een korte samenvatting van wat we hebben geleerd.

• Coeus was een eerste generatie Titaan, zoon van Uranus en Gaia.
• Hij werd verpersoonlijkt als een van de Vier Zuilen van de Hemel.
• Hij speelde een ondersteunende rol bij het omverwerpen van zijn vader.
• Hij was de Titaangod van nieuwsgierigheid, vastberadenheid en de onderzoekende geest.
• Hij was getrouwd met zijn zus Phoebe.
• Hij was de grootvader van verschillende goden, waaronder Apollo, Artemis en Hecate.

Hoewel de Olympische goden de Titanen en de oergoden overschaduwden, heersten Coeus en zijn broers en zussen nog steeds over de kosmos in het Gouden Tijdperk voor de schepping van de mens.