Romeinse Alfabetten
In het westelijke midden van Italië lag een streek die bekend stond als Latium (het huidige Lazio). De bewoners van Latium werden de Latijnen genoemd, een oud volk dat leefde in een gebied ten zuiden van de rivier de Tiber, met de Etrusken aan de overkant van de rivier in de streek die bekend stond als Etrurië (het huidige Toscane). Hun zuidoostelijke buurstreek was Campanië, met steden als Cumae, die door de Grieken werden gesticht en gekoloniseerd.
Binnen Latium lag de stad Rome. De Latijnen spraken een Italische taal, bekend als het Latijn, de taal die de Romeinen overnamen.
De Italische taalfamilie is een subfamilie van de Indo-Europese taalfamilie, beperkt tot de streken van Italië. Andere Italische talen die in het oude Italië werden gesproken waren het Faliskisch, Oskisch, Umbrisch en Venetisch.
De Etruskische taal was geen Italische taal; in feite is het Etruskisch een unieke, maar uitgestorven taal die niet eens tot de Indo-Europese taalfamilie behoort. Sommige taalkundigen menen dat het Etruskisch waarschijnlijk zijn oorsprong heeft in de Anatolische taalfamilie, maar dit is tot dusver niet bewezen.
Het Etruskische alfabet was afgeleid van het Griekse alfabet, en de Grieken hadden het op hun beurt afgeleid van het Semitische (Fenicische) alfabet (zie het Griekse Alfabet). Het Etruskische alfabet bevatte 21 letters.
Waarom wordt hier gesproken over de Etruskische taal, zo zou men zich kunnen afvragen? Ondanks het feit dat het Etruskisch een totaal andere taal was dan het Latijn, speelde het Etruskische alfabet een doorslaggevende rol bij de vorming van het Romeinse, oftewel Latijnse, schriftsysteem.
Toen de Etrusken een groot deel van midden-Italië veroverden, inclusief Latium en Campanië, vestigde zich een grote groep Etrusken in Rome. Onder de Etruskische koningen in Rome leerden de Romeinen technische vaardigheden zoals architectuur, stadsplanning, wegenbouw en aquaductsystemen. De Romeinen namen zelfs elementen van de Etruskische cultuur en godsdienstige gebruiken over, evenals het Etruskische schriftsysteem.
Het Romeinse alfabet, of meer correct het Latijnse alfabet, werd het meest gebruikte alfabet in Europa, maar het Latijnse alfabet stond in grote dank bij het Etruskische schriftsysteem.
Het klassieke Latijn kent 23 letters, waarbij de Romeinen alle 21 Etruskische tekens overnamen. Net als het Etruskische alfacet voegde het Latijn vier klinkers toe. De uitspraak van de letters in het Latijnse alfabet was identiek of vergelijkbaar met de Engelse uitspraak.
Eeuwen van veroveringen en nederzettingen in de keizerlijke provincies zorgden ook voor de verspreiding van de Latijnse taal en het schriftsysteem. Hoewel het alfabet sindsdien ongewijzigd bleef, begon de taal in de provincies af te wijken van het klassieke Latijn dat in Rome werd gesproken. Dit kwam doordat de bevolking in de provincies nieuw vocabulaire en accenten in het Latijn introduceerde. Het laat-Latijn (na de derde eeuw n.Chr.) werd bekend als het Vulgair Latijn.
Uit het Vulgair Latijn ontstonden de Romaanse talen. Hoewel Latijn nog steeds algemeen werd gebruikt door middeleeuwse geestelijken en geleerden, vervingen de Romaanse talen geleidelijk het gesproken Latijn. Er zijn vijf grote Romaanse talen: Frans, Italiaans, Spaans, Portugees en Roemeens. Daarnaast zijn er verscheidene kleinere talen in Spanje, Frankrijk en Zwitserland. Hier wordt niet verder ingegaan op de Romaanse talen.
In de middeleeuwen ontwikkelde het Latijn nog drie letters (J, U en W).
Veel Latijnse woorden zijn tot op heden in gebruik en worden vaak gebruikt in andere Europese talen zoals het Engels en het Duits. Vaak wordt in de wetenschap een Latijnse naam aan een object gegeven, voornamelijk voor het wetenschappelijk classificeren.
In het geval van de klassieke mythologie gaven middeleeuwse en moderne geleerden vaak de voorkeur aan Latijnse namen boven de Griekse, zoals Jupiter in plaats van Zeus, Mars in plaats van Ares, Hercules in plaats van Heracles, en de lijst gaat maar door.
