Bran en Sceolang

Bran en Sceolang waren de twee trouwe jachthonden van Finn Mac Cumhaill. Volgens de Ierse mythologie waren zij tevens Finns neven (of in sommige versies zijn neven).

Bran en Sceolang waren de tweelingzonen van Uirne of Tuirn (Tuireann, Tuiren), de zuster van Muirenn (Muirne) en tante van Finn. Uirne was dus de dochter van Tadg en kleindochter van Nuada. In sommige versies was Uirne Finns zuster. Afhankelijk van de bron werden verschillende namen gegeven aan Uirnes echtgenoot, wat verband hield met de manier waarop zij twee puppy’s ter wereld bracht.

In de oudste versie was haar echtgenoot genaamd Imchad, de prins van Dál nAraide. Zij was echter zijn tweede echtgenote. Uit jaloezie veranderde de eerste echtgenote Uirne in een hond terwijl zij nog zwanger was. Nadat zij twee puppy’s had gebaard, kreeg Uirne haar natuurlijke gedaante terug, maar haar zonen behielden de vorm van honden.

In een andere versie werd verteld dat haar echtgenoot Uirne in een teef veranderde terwijl zij zwanger was. Net als in de eerste versie kreeg zij haar menselijke gedaante terug na de geboorte van Bran en Sceolang.

In de derde versie was haar echtgenoot Iollan (of Iollann Eachtach), maar werd zij Tuirn genoemd. Hier was het Iollans jaloze minnares Uchtdealb die Uirne in een hond veranderde, omdat Iollan haar had verlaten. Hetzelfde gebeurde als in de andere twee verhalen: zij kreeg haar menselijke gedaante terug na de geboorte van Bran en Sceolang. In dit verhaal verliet zij echter haar echtgenoot en trouwde zij met Lugaid Lága.

Zij waren de snelste honden van Ierland. Maar het was vooral hun intelligentie waar de meeste schrijvers de nadruk op legden. Zij bezaten de intelligentie van beide erfgoederen: als hond en als mens/Danann. Finn jaagde vaak met Bran en Sceolang. In sommige verhalen had hij een derde hond, waarschijnlijk genaamd Lomair.

Bran en Sceolang waren verantwoordelijk voor het vinden van Sadb toen zij samen met Finn op hertenjacht waren. Sadb was een Danann-vrouw die door Fer Doirich (Donkere Druïde) in een hert was veranderd. In plaats van het hert (Sadb) aan te vallen, beschermden zij haar juist tegen de andere honden. Sadb trouwde met Finn toen de betovering werd verbroken, nadat zij het fort op de Heuvel van Allen had betreden.